Chỉ định thầu vốn là một cơ chế linh hoạt giúp các địa phương đẩy nhanh tiến độ dự án trong một số điều kiện nhất định. Tuy nhiên, việc một nhà thầu cụ thể liên tiếp đảm nhận các gói thầu có giá trị cao tại Bắc Ninh thông qua cơ chế này cũng gợi mở nhiều câu chuyện đáng bàn về quy trình cũng như các tiêu chí đánh giá năng lực đi kèm.
Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Đại Cường (gọi tắt Công ty Đại Cường) đi vào hoạt động từ tháng 09/2007, có địa chỉ tại xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh, do ông Nguyễn Văn Đại làm người đại diện pháp luật đã có một hành trình dài gắn bó với các công trình tại địa phương.
Theo số liệu phóng viên ghi nhận được tính đến đầu tháng 05/2026, Công ty Đại Cường đã tham gia tổng cộng 80 gói thầu. Tỷ lệ thành công của doanh nghiệp này duy trì ở mức rất cao khi trúng tới 69 gói, chỉ trượt 10 gói và 1 gói hiện chưa có kết quả.

Nhờ vào hiệu suất ấn tượng này, tổng giá trị các gói thầu mà Công ty Đại Cường góp mặt (bao gồm cả tư cách độc lập và liên danh) đã đạt mức gần 547 tỷ đồng.
Tuy nhiên, khi đi sâu vào kết quả đấu thầu của Công ty Đại Cường lại ghi nhận một vài chi tiết kỹ thuật thu hút sự quan tâm.
Điệp khúc "chỉ định thầu" liên tiếp tại nhiều địa phương
Nhìn vào danh mục dự án, có thể thấy tần suất Công ty Đại Cường được chỉ định thầu tại một số địa bàn diễn ra khá dày đặc, thậm chí nhiều quyết định được ký cùng một ngày.
Gần đây nhất, chỉ riêng tại xã Sơn Động, Công ty Đại Cường đã liên tục được chỉ định là nhà thầu thi công 3 dự án: Xây dựng mới ngầm dân sinh đường nội đồng thôn Hiệp Reo (trị giá hơn 1,99 tỷ đồng, phê duyệt ngày 12/2/2026); Xây dựng mới ngầm dân sinh Đồng Đình thôn Lừa (trị giá hơn 1,96 tỷ đồng, phê duyệt 12/2/2026) và Xây dựng Đài tưởng niệm (trị giá hơn 2,4 tỷ đồng, phê duyệt 07/10/2025).

Tại xã Tuấn Đạo, con số này còn ấn tượng hơn khi Công ty Đại Cường liên tiếp được xã này ký 8 quyết định chỉ định làm nhà thầu thi công 8 dự án.
Đỉnh điểm là vào tháng 12/2025, xã Tuấn Đạo đã chỉ định cho Công ty Đại Cường thi công 6 dự án với tổng giá trị hơn 13,6 tỷ đồng:
Xử lý đất núi sạt trượt xuống nhà các hộ dân thuộc thôn Tuấn An, thôn Nam Bồng (trị giá hơn 1,3 tỷ đồng, phê duyệt ngày 27/12/2025); Kè xử lý sạt trượt bờ suối 2 hộ dân thôn Nam Bồng (trị giá hơn 2,3 tỷ đồng, phê duyệt ngày 27/12/2025);
Sửa chữa cống qua đường đi Đá Bờ, thôn Tuấn An (trị giá hơn 2,3 tỷ đồng, phê duyệt ngày 25/12); Sửa chữa cống Bàng Dãng, thôn Tuấn An (trị giá gần 2.6 tỷ đồng phê duyệt ngày 23/12); Sửa chữa cống vực Đá Cối, thôn Tuấn An (trị giá gần 2,6 tỷ đồng, phê duyệt ngày 23/12/2025);
Sửa chữa cống tại vị trí nhà ông Trụ, thôn Đông Bảo Tuấn, và các điểm sạt lở, đất đá vùi lấp đường liên thôn từ Tỉnh lộ 291 đi thôn Tuấn Sơn (trị giá hơn 2,4 tỷ đồng, phê duyệt ngày 23/12/2025).
Đặc biệt hơn, gần đây nhất trong ngày 10/3/2026, xã Tuấn Đạo đã ký liên tiếp 2 quyết định chỉ định Công ty Đại Cường làm nhà thầu thi công dự án: Kè xử lý sạt lở bờ suối bảo vệ đường và các hộ dân thôn Am Hà (có giá trị hơn 6,5 tỷ đồng); Kè xử lý sạt lở bờ suối thuộc tuyến đường nội thôn Đông Bảo Tuấn (có giá trị hơn 6,1 tỷ đồng).

Trước đó, trong tháng 10 và tháng 11/2025, Công ty Đại Cường cũng được xã Tây Yên Tử chỉ định trúng 3 gói thầu với tổng trị giá gần 7,3 tỷ đồng:
Sửa chữa khắc phục sự cố sạt lở mái, lề và mặt đường bê tông trên tuyến đường từ nhà bà Tụ đi nhà ông Hội thôn Gà (trị giá gần 5,3 tỷ đồng; Nâng cấp, sửa chữa trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND, nhà văn hóa xã và xây dựng công trình phụ trợ, trụ sở Công an xã (trị giá hơn 1,4 tỷ đồng; Cải tạo, nâng cấp Trung tâm phục vụ hành chính công xã (trị giá hơn 600 triệu đồng).
Theo tìm hiểu của phóng viên, chỉ tháng 10/2024 đến tháng 2/2025, Công ty Đại Cường cũng liên tiếp được Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Sơn Động cũ chỉ định 3 gói thầu có tổng giá trị hơn 50,4 tỷ đồng:
Xử lý sự cố sạt lở đất tại khu vực Đèo Vá, thôn Vá, Xã An Bá; thôn Tuấn An, thôn Tuấn Sơn, thôn Nam Bồng, thôn Linh Phú xã Tuấn Đạo (giá trị 13,4 tỷ đồng, phê duyệt ngày 25/10/2024); Xử lý khẩn cấp các điểm bị sạt lở, các công trình bị ảnh hưởng của bão số 3 và mưa lũ sau bão trên địa bàn huyện Sơn Động (giá trị hơn 20,2 tỷ đồng, phê duyệt ngày 17/12/2024); Xử lý nguy cơ sự cố sạt lở đất núi trên địa bàn thôn Nam Bồng và thôn Đông Bảo Tuấn (giá trị gần 16,9 tỷ đồng, phê duyệt ngày 13/2/2025).
Góc nhìn chuyên gia: "Cần sự minh bạch để tạo niềm tin trong đầu tư công"
Nhìn nhận về hiện tượng một doanh nghiệp liên tục được giao thực hiện nhiều gói thầu trong thời gian ngắn, một chuyên gia trong lĩnh vực đấu thầu cho rằng, chỉ định thầu là hình thức lựa chọn nhà thầu hợp pháp, được quy định trong Luật Đấu thầu, đặc biệt phù hợp với các dự án có tính chất cấp bách như xử lý sạt lở, khắc phục hậu quả thiên tai.
Tuy nhiên, theo vị chuyên gia, dưới góc độ quản lý đầu tư công, việc nhiều gói thầu có cùng tính chất xây lắp, triển khai trên cùng địa bàn trong thời gian gần nhau nhưng được phê duyệt riêng lẻ cũng có thể đặt ra những băn khoăn về tính hợp lý trong tổ chức lựa chọn nhà thầu.
“Cốt lõi của việc áp dụng hiệu quả cơ chế này nằm ở trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc đánh giá đúng năng lực thực tế của nhà thầu. Việc lựa chọn cần chứng minh được đây là phương án tối ưu về nguồn lực, thiết bị và nhân sự tại thời điểm xử lý tình huống cấp bách”, chuyên gia phân tích.
Luật sư Đỗ Anh Thắng – Giám đốc Công ty Luật ASEM Việt Nam, cho biết: Theo quy định của Luật Đấu thầu, việc chia nhỏ dự án thành các gói thầu nhằm mục đích áp dụng hình thức chỉ định thầu là hành vi cần được kiểm soát chặt chẽ và không được khuyến khích.
Trong trường hợp các hạng mục công trình có cùng tính chất kỹ thuật, vị trí địa lý và thời điểm triển khai, việc tổ chức thành một gói thầu để đấu thầu rộng rãi sẽ đảm bảo tính cạnh tranh, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước.
Việc tách nhỏ gói thầu không phải lúc nào cũng sai nếu xuất phát từ yêu cầu kỹ thuật hoặc tiến độ bố trí vốn. Tuy nhiên, khi hiện tượng này lặp lại nhiều lần với cùng một nhà thầu, cơ quan quản lý cần có giải trình rõ ràng để tránh những băn khoăn về tính minh bạch trong hoạt động đấu thầu.
Đặc biệt, trong trường hợp một doanh nghiệp cùng lúc thực hiện nhiều dự án trên cùng địa bàn, công tác giám sát năng lực thi công, tiến độ và chất lượng cần được đặt ra nghiêm ngặt hơn, nhằm tránh tình trạng dàn trải nguồn lực”, luật sư Thắng nhấn mạnh.
Báo Công lý sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc.
Ngày 03/4 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Chỉ thị 12/CT-TTg về tăng cường công tác đấu thầu. Chỉ thị nhấn mạnh nghiêm cấm việc chỉ định nhà thầu, nhà đầu tư, lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt không đúng quy định hoặc lợi dụng quy định nhằm mục đích trao thầu cho các nhà thầu, nhà đầu tư “thân hữu, quen thuộc”, không bảo đảm năng lực để thực hiện gói thầu, dự án, làm thất thoát, lãng phí
ngân sách, nguồn lực đất đai của Nhà nước, tạo cơ chế “xin - cho”, trục lợi, tiêu cực, lợi ích nhóm;
- Chủ đầu tư chịu trách nhiệm xác định nhà thầu có khả năng thực hiện gói thầu khi áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn. Tập trung rà soát việc bố trí, huy động nguồn lực (nhân sự, thiết bị, tài chính...), giải pháp kỹ thuật của nhà thầu để triển khai gói thầu đáp ứng yêu cầu về tiến độ, chất lượng, đặc biệt trong
trường hợp nhà thầu thực hiện đồng thời nhiều gói thầu trong cùng thời điểm.