Việt Tiến ứng dụng UAV, AI trong quản lý đất đai

Nhiều hồ sơ cấp giấy chứng nhận còn vướng mắc

Từ ngày 1/7/2025 đến 1/9/2026, UBND xã Việt Tiến tiếp nhận 1.025 hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu. Địa phương đã giải quyết 856 hồ sơ, trong đó hoàn thành thẩm định và cấp 279 giấy chứng nhận cho người dân.

Mặc dù nằm trong nhóm địa phương có kết quả cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cao của tỉnh, tỷ lệ hồ sơ đủ điều kiện được cấp giấy mới đạt khoảng 35%. Kết quả này chưa đáp ứng nhu cầu của người dân cũng như kỳ vọng của chính quyền địa phương.

Theo UBND xã Việt Tiến, phần lớn hồ sơ tồn đọng hiện nay đều là những trường hợp phức tạp. Một trong những khó khăn lớn là hệ thống hồ sơ, bản đồ địa chính được lập qua nhiều thời kỳ còn thiếu đồng bộ và không thống nhất.

Một số tài liệu, bản đồ đã được xây dựng từ hơn 30 năm trước, trong đó có hồ sơ 299 lập từ năm 1980, không có hệ tọa độ, ranh giới sử dụng đất tại thời điểm đo đạc chưa rõ ràng và độ chính xác còn hạn chế. Vì vậy, nhiều thửa đất trên thực tế không có mốc giới cụ thể hoặc xảy ra tình trạng chồng lấn.

Bên cạnh đó, không ít thửa đất chưa có giấy tờ hợp lệ về quyền sử dụng đất; chưa xác định rõ nguồn gốc, thời điểm sử dụng hoặc liên quan đến tình trạng giao đất trái thẩm quyền, lấn chiếm, tranh chấp và quy hoạch chồng chéo.

Quá trình đo đạc, dựng hình, xác định ranh giới thửa đất, kiểm tra hiện trường và xác minh nguồn gốc đất trước đây chủ yếu được thực hiện thủ công. Phương thức này không chỉ mất nhiều thời gian, nhân lực mà còn có nguy cơ phát sinh sai số.

Trong khi đó, toàn xã chỉ có bốn công chức địa chính phụ trách tiếp nhận và giải quyết hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nếu tiếp tục thực hiện theo phương thức truyền thống, địa phương sẽ gặp nhiều khó khăn trong xử lý hồ sơ tồn đọng cũng như đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của người dân.

Lấy công nghệ làm khâu đột phá

Trước yêu cầu thực tế và xu hướng chuyển đổi số, UBND xã Việt Tiến đã xây dựng đề án về các giải pháp đột phá nhằm rút ngắn thời gian cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu, trong đó tập trung thí điểm ứng dụng UAV và AI.

Địa phương đặt mục tiêu cắt giảm ít nhất 30% tổng thời gian giải quyết hồ sơ; giảm từ 30 - 50% thời gian xử lý của công chức và phấn đấu có từ 95 - 98% hồ sơ được trả đúng hoặc trước hạn.

Việc thí điểm được triển khai từ đầu tháng 7/2026. Xã Việt Tiến phối hợp với Tập đoàn Đất Việt sử dụng UAV chụp ảnh hàng không có độ phân giải cao, bao phủ toàn bộ địa bàn; đồng thời ứng dụng AI để xử lý dữ liệu, xây dựng bản đồ trực giao 2D và mô hình không gian 3D.

Các sản phẩm bản đồ số cung cấp dữ liệu không gian có độ chính xác cao, phản ánh trực quan hiện trạng sử dụng đất. Đây là lớp dữ liệu nền giúp xác định nhanh ranh giới mái nhà, công trình và thửa đất.

Trên cơ sở đó, công chức địa chính và đơn vị đo đạc có thể đối soát thông tin, hoàn thiện mảnh trích đo địa chính theo hệ tọa độ VN - 2000 và các quy chuẩn kỹ thuật hiện hành, phục vụ quá trình thẩm định hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Ông Đỗ Ngọc Vũ, công chức Phòng Kinh tế xã Việt Tiến, cho biết các sản phẩm được tạo lập từ công nghệ UAV và AI đã hỗ trợ tích cực cho đội ngũ địa chính. Qua thực tế triển khai, công nghệ giúp tiết kiệm khoảng 30 - 50% nhân lực và thời gian so với phương pháp truyền thống, qua đó góp phần rút ngắn quá trình giải quyết hồ sơ.

Kết quả bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt. Từ ngày 1/7 đến cuối tháng 8/2026, xã Việt Tiến đã cấp 84 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tương đương gần 50% kết quả của cả năm trước.

Cùng với hỗ trợ cấp giấy chứng nhận, dữ liệu từ UAV và AI còn được sử dụng trong việc đánh số và gắn biển số nhà. Đến nay, xã đã hoàn thành nhiệm vụ này đối với 7.750 trong tổng số 10.375 căn nhà, hướng tới hoàn thành toàn bộ trước ngày 31/10/2026 theo kế hoạch của Sở Xây dựng.

Mở rộng ứng dụng trong quản lý đất đai

Việc ứng dụng UAV và AI không chỉ phục vụ giải quyết thủ tục hành chính trước mắt mà còn tạo nguồn dữ liệu quan trọng cho công tác quản lý nhà nước lâu dài.

Công nghệ này đang hỗ trợ địa phương thực hiện đo đạc, lập bản đồ và hồ sơ địa chính, từng bước hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai theo chỉ đạo của UBND tỉnh. Dữ liệu hình ảnh có độ chính xác cao cũng giúp theo dõi biến động đất đai, kịp thời phát hiện các trường hợp lấn chiếm, sử dụng đất sai mục đích hoặc xây dựng trái phép.

Ngoài lĩnh vực đất đai, hệ thống bản đồ số còn có thể được khai thác để quản lý cơ sở hạ tầng điện lực, viễn thông, giao thông và thủy lợi, tạo nền tảng cho việc xây dựng chính quyền số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Ông Nguyễn Đức Đoàn, Chủ tịch UBND xã Việt Tiến, cho biết địa phương mạnh dạn ứng dụng UAV và AI nhằm tạo bước đột phá trong thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước. Trước mắt, công nghệ được tập trung phục vụ hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đánh số, gắn biển và định danh số nhà.

Theo ông Nguyễn Đức Đoàn, đây cũng là hoạt động cụ thể hóa Nghị quyết số 57 - NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Trên cơ sở theo dõi, đánh giá kết quả thí điểm, xã Việt Tiến sẽ tiếp tục hoàn thiện quy trình, xây dựng đề án và báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, cho phép áp dụng chính thức. Nếu được triển khai đồng bộ, mô hình này có thể góp phần giải quyết các hồ sơ đất đai tồn đọng, nâng cao tính minh bạch của dữ liệu và rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục cho người dân.