Tuyển sinh 2026: Hai bước quan trọng giúp tối ưu 15 nguyện vọng xét tuyển

Mùa tuyển sinh đại học năm 2026 đánh dấu sự thay đổi quan trọng khi Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định mỗi thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng xét tuyển. Đặc biệt, đối với các ngành đào tạo giáo viên, chỉ những nguyện vọng được xếp từ vị trí 1 đến 5 mới được xem xét.

Xác định ngành học phù hợp trước khi chọn trường

Nhiều học sinh thường đặt câu hỏi “Với số điểm này em có thể vào trường nào?” thay vì “Ngành học nào phù hợp với em?”. Đây được xem là một trong những sai lầm phổ biến dẫn đến việc lựa chọn thiếu định hướng.

Các chuyên gia cho rằng, việc xác định đúng ngành học là nền tảng quan trọng nhất. Một ngành học phù hợp không chỉ giúp người học phát huy năng lực mà còn tạo động lực phát triển nghề nghiệp lâu dài sau khi tốt nghiệp.

Để lựa chọn ngành học, thí sinh nên dựa trên 3 yếu tố gồm: năng lực học tập, sở thích cá nhân và mục tiêu nghề nghiệp tương lai. Những học sinh yêu thích công nghệ, tư duy logic và giải quyết vấn đề có thể cân nhắc các nhóm ngành như công nghệ thông tin, khoa học dữ liệu, điện tử hoặc tự động hóa. Trong khi đó, những em yêu thích công việc ổn định, làm việc với số liệu có thể lựa chọn các ngành tài chính, kế toán, kiểm toán hoặc ngân hàng.

Sau khi xác định được nhóm ngành phù hợp, thí sinh cần tham khảo điểm chuẩn của các năm trước để đánh giá khả năng trúng tuyển. Việc chia các lựa chọn thành nhiều nhóm khác nhau sẽ giúp xây dựng kế hoạch đăng ký hiệu quả hơn.

Cụ thể, nhóm “ước mơ” gồm những ngành hoặc trường có điểm chuẩn cao hơn mức điểm dự kiến khoảng 1-2 điểm; nhóm “mục tiêu” có điểm chuẩn tương đương với năng lực hiện tại; nhóm “an toàn” thấp hơn khoảng 1-2 điểm; và nhóm “chống trượt” có mức điểm chuẩn thấp hơn đáng kể nhằm bảo đảm cơ hội trúng tuyển.

Bên cạnh đó, học sinh cũng cần mở rộng phạm vi tìm hiểu các cơ sở đào tạo thay vì chỉ tập trung vào một vài trường nổi tiếng. Cùng một ngành học có thể được đào tạo tại nhiều trường với định hướng khác nhau về chương trình, môi trường học tập và cơ hội nghề nghiệp.

Sắp xếp nguyện vọng theo mức độ yêu thích

Sau khi hoàn thiện danh sách ngành và trường phù hợp, bước tiếp theo là sắp xếp nguyện vọng một cách khoa học.

Nguyên tắc quan trọng nhất là xếp nguyện vọng theo mức độ yêu thích, không phải theo điểm chuẩn. Hệ thống xét tuyển sẽ tự động xét từ nguyện vọng cao nhất xuống thấp hơn. Khi thí sinh đã trúng tuyển ở một nguyện vọng nào đó, các nguyện vọng phía sau sẽ không còn giá trị.

Do đó, vị trí số 1 nên là ngành học và trường học mà thí sinh mong muốn nhất. Những lựa chọn yêu thích nhưng có độ cạnh tranh cao vẫn nên được mạnh dạn đăng ký ở các vị trí đầu tiên.

Để tối ưu hóa 15 nguyện vọng, thí sinh có thể phân bổ theo bốn nhóm. Trong đó, khoảng 2-3 nguyện vọng đầu dành cho nhóm ước mơ; 5-7 nguyện vọng tiếp theo thuộc nhóm mục tiêu và chiếm tỷ trọng lớn nhất; 3-4 nguyện vọng thuộc nhóm an toàn; phần còn lại dành cho nhóm chống trượt.

Cách phân bổ này giúp cân bằng giữa khát vọng và tính thực tế, hạn chế tình trạng đăng ký quá nhiều nguyện vọng có điểm chuẩn cao hoặc quá thấp so với năng lực.

Các chuyên gia nhận định, số lượng nguyện vọng không phải là yếu tố quyết định thành công trong xét tuyển. Điều quan trọng hơn là thí sinh hiểu rõ bản thân, lựa chọn đúng ngành học phù hợp và xây dựng chiến lược đăng ký khoa học. Khi có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, 15 nguyện vọng hoàn toàn đủ để mở rộng cơ hội bước vào cánh cửa đại học mong muốn.