Thẩm phán Đỗ Thu Hương hơn 30 năm giữ lửa niềm tin công lý

Sau mỗi hồ sơ là một phận người

Chia sẻ với phóng viên Báo Công lý, Thẩm phán Đỗ Thu Hương nhắc nhiều đến những phận người, những cảnh đời và các câu chuyện khó quên.

Công việc của một nữ Thẩm phán ở tỉnh miền núi phía Bắc không chỉ gói trong việc nghiên cứu hồ sơ, điều hành phiên tòa hay ban hành bản án. Đó còn là những chuyến đi xác minh, thu thập chứng cứ, xem xét, thẩm định tại chỗ qua các cung đường đèo dốc, để làm rõ sự thật của vụ án.

Có tranh chấp bắt đầu từ ranh giới quyền sử dụng đất; có mâu thuẫn phát sinh trong quan hệ hợp đồng; cũng có những người thân phải đưa nhau ra Tòa vì tài sản. Khi tình cảm gia đình bị cuốn vào tranh chấp, điều người Thẩm phán đối diện không chỉ là yêu cầu pháp lý của các bên mà còn là những rạn nứt trong quan hệ giữa con người với con người.

Bởi vậy, trước mỗi hồ sơ, điều khiến bà trăn trở là làm thế nào để áp dụng đúng pháp luật, đồng thời giúp đương sự hiểu được cơ sở của phán quyết. Sự thấu hiểu hoàn cảnh của người dân phải gắn với việc đánh giá chứng cứ khách quan, đầy đủ; những cảm xúc cá nhân không thể thay thế căn cứ pháp luật.

“Không được để cảm xúc chi phối việc phán xử, nhưng cũng không thể chỉ nhìn thấy những điều khoản pháp luật mà quên đi con người phía sau vụ án”, đó là những tâm huyết mà bà Hương chia sẻ về nghề đã gắn bó với mình hơn 30 năm nay với phóng viên. Đó cũng là cách bà tự nhắc mình giữ sự cân bằng giữa tính nghiêm minh và lòng nhân ái trong công việc hằng ngày.

Ở địa bàn miền núi tỉnh Lào Cai, sự khác biệt về văn hóa, điều kiện đi lại và khả năng tiếp cận thông tin pháp luật đặt ra thêm yêu cầu đối với người tiến hành tố tụng.

Theo bà Hương, người Thẩm phán cần biết lắng nghe, tôn trọng sự khác biệt, những đặc trưng văn hóa của đồng bào, cần có cách giải thích pháp luật bằng ngôn ngữ gần gũi và bảo đảm mọi công dân được đối xử bình đẳng trước pháp luật.

Niềm vui nghề nghiệp vì thế thường đến rất lặng thầm: một tranh chấp được hòa giải thành, một gia đình tìm lại tiếng nói chung, một người dân được bảo vệ quyền lợi chính đáng. Với bà, lời cảm ơn mộc mạc hay cái gật đầu đồng thuận sau phiên tòa cũng là sự động viên để tiếp tục công việc nhiều áp lực.

Trách nhiệm thể hiện qua chất lượng công việc

Có trình độ Thạc sĩ Luật, hiện là Thẩm phán TAND bậc 2, Chánh tòa Tòa Dân sự, TAND tỉnh Lào Cai, bà Đỗ Thu Hương đồng thời đảm nhiệm vai trò Ủy viên Ban Chấp hành Đảng ủy TAND tỉnh Lào Cai, Phó Bí thư Chi bộ Dân sự - Hành chính. Cùng với việc trực tiếp giải quyết, xét xử các vụ án, bà còn thực hiện nhiệm vụ quản lý, điều hành và hỗ trợ đồng nghiệp trong công tác chuyên môn.

Năm 2026, bà được phân công giải quyết 69 vụ, việc và đã giải quyết đạt tỷ lệ 100%; không có án bị hủy, sửa; không có án tồn, án quá hạn luật định thuộc kết quả công tác cá nhân.

Những kết quả ấy gắn với yêu cầu thường xuyên nghiên cứu hồ sơ, cập nhật quy định pháp luật và rèn luyện kỹ năng xét xử. Bà đăng ký xét xử ba vụ án theo hình thức phiên tòa rút kinh nghiệm; tham gia xét xử trực tuyến, công bố 18 bản án theo báo cáo và tham gia đặt câu hỏi, trả lời trên phần mềm Trợ lý ảo TAND. Việc ứng dụng công nghệ được đặt trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, cùng với yêu cầu bảo đảm tiến độ và chất lượng giải quyết án.

Điều nổi bật hơn cả là Thẩm phán Đỗ Thu Hương mạnh dạn đưa ra giải pháp nâng cao chất lượng, đẩy nhanh tiến độ giải quyết án dân sự phúc thẩm. Theo đánh giá, thời gian giải quyết trung bình một vụ án dân sự phúc thẩm giảm từ 15% đến 20% so với cùng kỳ năm trước, không có án quá hạn luật định. Kết quả cho thấy ý thức tìm cách cải thiện hiệu quả công việc bên cạnh việc hoàn thành số lượng án được giao là con số đáng ngưỡng mộ.

Cùng tập thể vượt khó và giữ sự công tâm

Tòa Dân sự, TAND tỉnh Lào Cai được kiện toàn trên cơ sở sáp nhập Tòa Dân sự của TAND tỉnh Yên Bái cũ và TAND tỉnh Lào Cai cũ. Hiện nay, đơn vị có 8 công chức. Khối lượng công việc tăng, khoảng cách địa lý giữa các khu vực lớn hơn rất nhiều so với trước khi sáp nhập, trong khi tranh chấp ngày càng phức tạp, nhất là các vụ án liên quan đến đất đai, tạo thêm áp lực cho công tác giải quyết, xét xử.

Trong bối cảnh đó, trách nhiệm của người Chánh tòa là cùng tập thể tổ chức công việc phù hợp, theo dõi tiến độ và kịp thời tháo gỡ vướng mắc. Đơn vị chú trọng nâng cao hiệu quả xem xét, thẩm định tại chỗ, xác minh, thu thập chứng cứ; thường xuyên phổ biến văn bản pháp luật mới, trao đổi những thiếu sót trong hồ sơ phúc thẩm để rút kinh nghiệm.

Thành tích năm 2026, Tòa Dân sự TAND tỉnh Lào Cai giải quyết, xét xử 194/195 vụ, việc, đạt tỷ lệ 99,5%. Đây là kết quả của tập thể cán bộ, công chức đơn vị, trong đó có trách nhiệm quản lý, điều hành và đóng góp chuyên môn của Chánh tòa Đỗ Thu Hương. Tập thể được ghi nhận hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Bên cạnh nhiệm vụ chuyên môn, đơn vị còn tham gia các hoạt động xã hội, đóng góp các quỹ do cấp trên phát động và hỗ trợ hộ nghèo tại xã Chiềng Ken với số tiền 17 triệu đồng cùng nhiều hoạt động khác. Những hoạt động ấy bổ sung một nét gần gũi trong đời sống của tập thể công chức Tòa án, gắn trách nhiệm công tác với sự sẻ chia cùng cộng đồng.

Với riêng Thẩm phán Đỗ Thu Hương, đảm nhiệm nhiều vai trò cũng đồng nghĩa có những lúc phải dành bớt thời gian của gia đình cho công việc. Áp lực đến từ ý thức rằng, mỗi phán quyết đều tác động trực tiếp đến tài sản, cuộc sống và tương lai của những con người cụ thể. Chính điều đó đòi hỏi người Thẩm phán giữ sự điềm tĩnh, công tâm, không ngừng tự rèn luyện.

Sau hơn 30 năm gắn bó với nghề, điều Thẩm phán Đỗ Thu Hương luôn hướng đến vẫn là sự thanh thản khi biết mình đã làm việc bằng trách nhiệm, dựa trên chứng cứ, tranh tụng và sự thật khách quan. Từ những chuyến đi xác minh ở vùng cao đến từng quyết định tại phiên tòa, hành trình ấy được tiếp nối bằng mong muốn bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân và gìn giữ niềm tin vào công lý.