Phúc Thịnh - Hà Nội: Đồng thuận trong giải phóng mặt bằng, tạo động lực phát triển

Nhiều kết quả nổi bật trong công tác giải phóng mặt bằng

Nhận thức rõ công tác giải phóng mặt bằng là khâu then chốt, tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án đầu tư công, thu hút đầu tư và phát triển hạ tầng, thời gian qua xã Phúc Thịnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị để triển khai nhiệm vụ này.

Theo UBND xã Phúc Thịnh, hiện nay khối lượng công việc giải phóng mặt bằng trên địa bàn rất lớn với tổng số 96 dự án, quy mô diện tích thu hồi khoảng hơn 1.177,4ha, ảnh hưởng tới khoảng 11.790 hộ dân. Trong đó có nhiều dự án đặc biệt trọng điểm của Trung ương và thành phố như Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường Vành đai 3; cùng các dự án an sinh xã hội quy mô lớn như Nhà ở xã hội Tiên Dương 1 và Nhà ở xã hội Tiên Dương 2.

Mặc dù khối lượng công việc lớn, phạm vi ảnh hưởng rộng và áp lực tiến độ khẩn trương, nhưng với sự đồng hành, phối hợp chặt chẽ của các cấp chính quyền, cơ quan chuyên môn và nhân dân, công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn xã đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tính đến thời điểm hiện tại, xã Phúc Thịnh đã hoàn thành dứt điểm 100% công tác giải phóng mặt bằng đối với 10 dự án; tổng diện tích đất thu hồi đạt khoảng 250ha, liên quan đến hơn 5.000 hộ dân, bàn giao mặt bằng sạch cho các đơn vị thi công theo đúng tiến độ quy định.

Những kết quả này tạo tiền đề quan trọng để địa phương từng bước hoàn thiện hệ thống giao thông kết nối, thúc đẩy giao thương hàng hóa, dịch vụ; đồng thời nâng cấp hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, cải thiện chất lượng sống của người dân. Đây cũng là cơ sở để Phúc Thịnh tạo lập quỹ đất sạch, nâng cao năng lực thu hút đầu tư và hiện thực hóa các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.

Công khai, minh bạch để tạo đồng thuận trong nhân dân

Đối với các dự án có thu hồi đất, UBND xã Phúc Thịnh xác định công tác tuyên truyền, vận động là giải pháp cốt lõi, có ý nghĩa quyết định trong việc tạo sự đồng thuận, thống nhất cao trong nhân dân.

Theo lãnh đạo địa phương, công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được triển khai trên tinh thần tuân thủ nghiêm các quy định hiện hành, quán triệt phương châm công khai, minh bạch, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp tối đa của người dân trong khuôn khổ pháp luật cho phép. Việc tuyên truyền không chỉ nhằm giải thích chính sách, mà còn giúp người dân hiểu rõ vai trò, ý nghĩa của các dự án đối với sự phát triển chung của quê hương.

Để tạo sự thống nhất cao, các tổ công tác của xã thường xuyên phối hợp với cơ quan chuyên môn rà soát kỹ hồ sơ, kiểm đếm hiện trạng, xác minh nguồn gốc đất. Các thông tin liên quan đến quy hoạch, mốc giới, chính sách bồi thường, hỗ trợ được niêm yết công khai tại nhà văn hóa các thôn và trụ sở UBND xã, bảo đảm người dân được tiếp cận, theo dõi và giám sát.

Đối với những trường hợp phát sinh khó khăn, vướng mắc riêng, tổ công tác chủ động phối hợp với lãnh đạo thôn kiểm tra, xác minh tại cơ sở, lắng nghe ý kiến của người dân để đề xuất hướng xử lý phù hợp theo quy định. Cách làm này góp phần hạn chế tình trạng hiểu chưa đầy đủ về chính sách, đồng thời tăng cường niềm tin của người dân đối với chính quyền trong quá trình triển khai các dự án.

Đặc biệt, đối với việc di chuyển phần mộ trong phạm vi thực hiện dự án, địa phương xác định đây là nội dung nhạy cảm, liên quan đến phong tục, tập quán và đời sống tâm linh của người dân. Vì vậy, UBND xã đã chỉ đạo triển khai công tác dân vận theo hướng kiên trì, mềm dẻo, tôn trọng tối đa truyền thống của địa phương. Các thành viên tổ công tác đến từng gia đình để lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, từ đó phối hợp xây dựng phương án hỗ trợ chu đáo, trang trọng.

Nhờ sự đổi mới và kiên trì trong công tác dân vận, đa số các hộ gia đình trong diện ảnh hưởng đã đồng thuận, chủ động phối hợp kiểm đếm, hoàn thiện hồ sơ và bàn giao mặt bằng theo kế hoạch, đóng góp trực tiếp vào tiến độ chung của các dự án trọng điểm trên địa bàn.

Tháo gỡ khó khăn từ hồ sơ đất đai và áp lực tiến độ

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn xã Phúc Thịnh cũng gặp không ít khó khăn mang tính đặc thù.

Trước hết là sự phức tạp về nguồn gốc đất đai qua nhiều thời kỳ, trong khi hồ sơ địa chính ở một số giai đoạn trước đây chưa đồng bộ. Nhiều giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp bằng phương pháp thủ công, chưa có tọa độ vị trí chuẩn hóa, đặc biệt đối với đất ở. Vì vậy, khi triển khai các dự án hiện nay, việc đối chiếu, lồng ghép giữa bản đồ trên giấy chứng nhận cũ với bản đồ hiện trạng sử dụng đất gặp nhiều khó khăn.

Thực tế này gây trở ngại trong việc xác định nguồn gốc đất, tài sản trên đất và tính pháp lý của một số công trình, kiến trúc mà người dân đã xây dựng, sử dụng qua nhiều thời kỳ. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến thời gian thẩm định, hoàn thiện hồ sơ có lúc bị kéo dài.

Bên cạnh đó, nhiều dự án lớn của Trung ương và thành phố cùng triển khai trong cùng thời điểm, với diện tích thu hồi lớn và yêu cầu bàn giao mặt bằng trong thời gian ngắn. Điều này tạo áp lực lớn đối với các cơ quan chuyên môn, tổ công tác và chính quyền cơ sở trong việc kiểm đếm, xác minh, lập phương án và hoàn thiện hồ sơ pháp lý.

Ngoài ra, trong quá trình thực hiện vẫn có một số trường hợp người dân còn băn khoăn về chính sách bồi thường, hỗ trợ theo quy định hiện hành, dẫn đến việc cung cấp hồ sơ, phối hợp kiểm đếm hoặc bàn giao mặt bằng có thời điểm chưa đạt như mong muốn.

Trước những khó khăn trên, dưới sự chỉ đạo sát sao của Đảng ủy, UBND xã Phúc Thịnh đã tập trung triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Đối với các trường hợp vướng mắc liên quan đến giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũ, địa phương thành lập tổ chuyên trách phối hợp chặt chẽ với cơ quan chuyên môn để đo đạc hiện trạng, lồng ghép bản đồ số, tổ chức xác minh công khai nguồn gốc đất và tài sản trên đất ngay tại cơ sở.

Cùng với đó, địa phương kiên trì đối thoại trực tiếp với các hộ dân còn băn khoăn, giải thích đầy đủ chính sách, đồng thời vận dụng tối đa các chính sách hỗ trợ trong khuôn khổ pháp luật cho phép như hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, tạo việc làm, ổn định đời sống và thưởng tiến độ bàn giao mặt bằng. Mục tiêu là giải quyết hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân, hạn chế tối đa việc phải áp dụng các biện pháp hành chính nghiêm ngặt.

Bảo đảm quyền lợi để người dân yên tâm bàn giao mặt bằng

Trong quá trình thực hiện các dự án có thu hồi đất, UBND xã Phúc Thịnh luôn xác định việc bảo đảm quyền lợi của người dân là yếu tố then chốt để tạo sự đồng thuận bền vững.

Theo đó, công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được triển khai trên cơ sở tuân thủ nghiêm Luật Đất đai và các chính sách hiện hành. Địa phương quán triệt tinh thần bảo đảm cuộc sống của người dân có đất bị thu hồi, chủ động vận dụng tối đa các cơ chế hỗ trợ trong khuôn khổ pháp luật cho phép.

Trước hết, việc kiểm đếm tài sản, cây cối, hoa màu trên đất được thực hiện công khai, có sự chứng kiến trực tiếp của chủ hộ và đại diện nhân dân thôn. Công tác xác minh nguồn gốc đất được tiến hành thông qua đo đạc hiện trạng, đối chiếu hồ sơ qua các thời kỳ để phân loại, áp giá đúng đối tượng, đúng khung giá quy định.

Các phương án bồi thường, hỗ trợ sau khi được phê duyệt đều được niêm yết công khai theo quy định và tổ chức chi trả trực tiếp cho người dân. Việc này nhằm bảo đảm tính minh bạch trong quá trình thực hiện, hạn chế phát sinh thắc mắc, khiếu nại từ cơ sở.

Bên cạnh tiền bồi thường đất đai, UBND xã cũng chú trọng các chính sách hỗ trợ an sinh xã hội nhằm giúp người dân ổn định sinh kế lâu dài. Các chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, tạo việc làm, ổn định đời sống và thưởng đối với hộ gia đình bàn giao mặt bằng đúng hoặc vượt tiến độ được triển khai nhằm khuyến khích sự đồng thuận, tạo không khí thi đua tích cực trong cộng đồng.

Đối với các hộ dân thuộc diện di dời chỗ ở, việc bố trí tái định cư được thực hiện công khai, dân chủ, dưới sự chứng kiến của cơ quan chức năng và người dân. Cách làm này góp phần giúp các hộ bị ảnh hưởng yên tâm ổn định nơi ở mới, đồng thời tạo điều kiện để các dự án được triển khai đúng kế hoạch.

Trong thời gian tới, xã Phúc Thịnh tiếp tục xác định giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ trọng tâm, tạo nền tảng để triển khai các dự án trọng điểm, hoàn thiện hạ tầng, thu hút đầu tư và phát triển kinh tế - xã hội. Trên tinh thần thượng tôn pháp luật, công khai, minh bạch và đặt người dân ở vị trí trung tâm, địa phương sẽ tiếp tục huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động, đồng thời kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện.

Với những kết quả đã đạt được cùng những kinh nghiệm tích lũy từ thực tiễn, công tác giải phóng mặt bằng tại xã Phúc Thịnh được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo chuyển biến tích cực, góp phần xây dựng địa phương ngày càng phát triển, văn minh, hiện đại và bền vững.