Phía sau những nữ nhà báo kiên cường

Mỗi dịp kỷ niệm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6), câu chuyện về sự hy sinh thầm lặng của các bóng hồng trong làng báo lại được nhắc đến với niềm cảm phục sâu sắc. Đặc thù của nghề báo vốn đòi hỏi cường độ làm việc cao, không quản giờ giấc, thiên tai hay hiểm họa. Đối với các nữ nhà báo thuộc khối nội chính như Báo Công lý – Cơ quan ngôn luận của Tòa án nhân dân tối cao, áp lực này còn tăng lên gấp bội khi họ thường xuyên đối mặt với mặt trái xã hội và “lẩn khuất” sau đó là những mối nguy hiểm vô hình.

Những đêm trắng và nỗi sợ không tên

Nghề báo nội chính buộc người cầm bút phải tôi luyện một "cái đầu lạnh" để phân tích luận cứ, nhưng cũng cần một "trái tim nóng" để thấu cảm với những mảnh đời sau mỗi bản án. Đối với phụ nữ, việc bám đuổi các vụ án phức tạp, lội ngược dòng tìm kiếm chứng cứ luôn đi kèm với rủi ro lớn hơn đồng nghiệp nam giới rất nhiều.

Chị Đan Hà, Văn phòng Đại diện Báo Công lý tại TP. HCM chia sẻ: “Nghề báo được xem là một nghề khá vất vả, nguy hiểm và đầy thử thách, không chỉ vì tính chất công việc. Với phụ nữ, nỗi vất vả ấy còn nhân đôi, đòi hỏi bản thân phải thật nhanh nhạy nắm bắt sự kiện trong đơn vị, ngoài xã hội, vừa phải linh hoạt hoàn thành thiên chức làm vợ, làm mẹ trong gia đình. Nhiều người nghĩ phụ nữ làm báo nội chính chỉ cần ngồi phòng điều hòa tổng hợp hồ sơ vụ án. Nhưng thực tế, để có một bài viết sắc sảo, chúng tôi phải lặn lội đến tận hiện trường, tiếp xúc với đủ mọi thành phần trong xã hội. Bản lĩnh của người phụ nữ lúc đó là không được phép run sợ, phải tin vào công lý để tiếp tục cầm bút."

Nỗi vất vả lớn nhất của một nữ nhà báo không chỉ nằm ở hiểm nguy trên đường tác nghiệp, mà còn là sự giằng xé giữa đam mê cống hiến và thiên chức làm vợ, làm mẹ. Khi tiếng chuông điện thoại reo báo tin có sự việc nóng, hay nhận quyết định cử đi công tác dài ngày, họ phải lập tức lên đường, bỏ lại sau lưng mâm cơm gia đình vừa dọn sẵn hay giấc ngủ dở dang của con trẻ.

Còn nhớ tháng 7 năm 2024, tôi (tác giả bài viết) theo đoàn thiện nguyện “Hành trình Công lý và trái tim – Tri ân miền đất lửa” tại miền Trung. Khi đang tác nghiệp dở dang tại Nghệ An, một cuộc điện thoại từ Hà Nội gọi đến như sét đánh ngang tai, một trong hai bé sinh đôi mới hơn một tuổi của tôi bị bỏng nặng, phải nhập viện cấp cứu. Giữa sân tưởng niệm Nghĩa trang Liệt sĩ Đường 9, chân tay tôi rụng rời, nước mắt tuôn trào trong bất lực. Nhờ những lời trấn an từ gia đình và sự động viên của lãnh đạo, đồng nghiệp, dù lòng như lửa đốt, ruột gan đứt đoạn, tôi vẫn phải nuốt nước mắt vào trong để thu xếp nốt công việc dở dang trước khi về Hà Nội.

Đến tận bây giờ, ký ức ấy vẫn là một sự giằng xé giữa bản năng làm mẹ và lý trí làm nghề. Tôi may mắn có gia đình làm hậu phương luôn sẻ chia và thấu hiểu, nhưng nụ cười ngây thơ của con mỗi khi được gần mẹ lại càng hóa thành nỗi day dứt khôn nguôi. Đó chính là nỗi đau thầm lặng của những nữ nhà báo, đằng sau những thước phim, bài viết chính là những giọt nước mắt giấu kín, nơi thiên chức làm vợ, làm mẹ vừa là đôi cánh nâng đỡ đam mê, vừa là sợi xích vô hình buộc họ vào những góc khuất đầy trăn trở và hy sinh.

Cũng là đồng nghiệp gắn bó với tôi nhiều năm tại Báo Công lý, nhà báo Trần Thị Phương Trang một cây bút chuyên mảng Pháp đình trải lòng về góc khuất phía sau những bài viết:

"Làm báo là chấp nhận khái niệm thời gian chỉ mang tính tương đối. Có những hôm phiên tòa kéo dài xuyên trưa, hoặc phải đi công tác đột xuất ở các tỉnh xa, nhìn đồng hồ đã quá giờ đón con mà lòng như lửa đốt. Chọn nghề này, người phụ nữ coi như đã tự mang vào mình một nửa bản lĩnh của đàn ông. Tôi luôn tự trách vì không thể chu toàn từng bữa cơm tối cho gia đình hay vắng mặt vào những dịp đặc biệt của con. Nếu không có sự thấu hiểu, bao dung và sẻ chia tuyệt đối từ gia đình – hậu phương vững chắc nhất, thì người phụ nữ rất khó để có thể trụ lại vững vàng với nghề”.

Đối với phụ nữ, việc cân bằng giữa áp lực tin, bài, tính thời sự của thông tin với trách nhiệm chăm sóc tổ ấm là một bài toán vô cùng nan giải. Nhiều đêm, khi con trẻ đã say giấc, các chị lại lặng lẽ ngồi bên bàn làm việc, gõ những dòng chữ dưới ánh đèn khuya, khi mà đôi mắt đã mỏi mệt sau một ngày dài bám trụ tại “công đường”.

Vẻ đẹp của sự kiên cường và lòng trắc ẩn

Dù phải đánh đổi bằng thanh xuân, nhan sắc và những giọt nước mắt thầm lặng, các nữ nhà báo vẫn chưa từng có ý định lùi bước. Ngược lại, chính lòng trắc ẩn bản năng của người phụ nữ lại trở thành một lợi thế đặc biệt trong nghề báo. Nó giúp họ nhìn sâu vào bản chất của nỗi đau, viết nên những tuyến bài lay động lòng người, tìm ra những tình tiết giảm nhẹ mang tính nhân văn và hướng thiện cho những mảnh đời lầm lỡ.

Tại Báo Công lý, những loạt bài viết về Ký sự pháp đình, phía sau bản án, tuyến bài phản ánh bảo vệ công lý… luôn mang một sắc thái riêng biệt. Đó là góc nhìn đầy sự thấu cảm, tinh tế nhưng không kém phần sắc sảo của các nhà báo, trong đó không thể thiếu các nữ phóng viên. Họ dùng ngòi bút để vạch trần cái ác, nhưng cũng dùng chính ngòi bút ấy để xoa dịu những tổn thương của những mảnh đời không trọn vẹn.

Là phóng viên thường trú bám sát địa bàn các tỉnh biên giới phía Bắc, gắn bó với đồng bào, nhà báo Nguyễn Liên, Phòng Phóng viên chia sẻ: “Địa bàn biên giới vô cùng khắc nghiệt. Những ngày mưa lũ, đường sạt lở, tôi và đồng nghiệp phải cuốc bộ hàng chục cây số đường đất trơn trượt mới vào được bản. Có những đêm mùa đông rét cắt da cắt thịt, sương mù dày đặc không thấy đường, chỉ có tiếng suối reo và hơi ấm từ bếp lửa của đồng bào là điểm tựa.

Là phụ nữ, thể lực là một thử thách lớn khi mang vác thiết bị tác nghiệp nặng trên địa hình đồi núi cheo leo. Nhưng khi đến nơi, chứng kiến cuộc sống còn nhiều nhọc nhằn của bà con dân tộc thiểu số, mọi mệt mỏi đều tan biến. Đó chính là động lực để tôi viết tiếp những bài báo bám sát hơi thở cuộc sống, góp phần mang chủ trương, đường lối đến gần hơn với đồng bào vùng cao”.

Còn với Kim Sáng, một cây bút trẻ của Báo Công lý khi được hỏi về cảm nhận về nghề bạn khẳng định: Hiện nay, khi công nghệ thông tin bùng nổ, báo chí phải thay đổi để đáp ứng với sự biến đổi nhanh chóng của công nghệ và truyền thông. Các nhà báo phải biết cách tận dụng công nghệ mới để đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng. Đặc biệt, những người làm báo có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến xã hội và chính trị thông qua quyền lực của việc truyền tải thông tin, nên càng phải thể hiện trách nhiệm lớn đối với việc sử dụng quyền lực đúng cách và công bằng.

"Nghề báo đòi hỏi sự dấn thân. Mỗi bài viết không chỉ là thông tin, mà còn là trách nhiệm bảo vệ lẽ phải. Dù xông pha nơi gian khó, niềm hạnh phúc lớn nhất của tôi là mang lại giá trị cho độc giả”, Kim Sáng nhấn mạnh.

Nghề báo chưa bao giờ là một hành trình trải hoa hồng, và với những phóng viên nữ tại Báo Công lý, chặng đường ấy còn đong đầy những nhọc nhằn và thử thách. Họ đã phải đánh đổi không ít mồ hôi, nước mắt và cả những khoảng lặng phía sau khi hậu phương là gia đình. Sự hy sinh thầm lặng ấy không đong đếm bằng những vinh quang bề nổi, mà là kết tinh trong niềm tin yêu của gia đình và độc giả.

Vượt qua mọi rào cản về định kiến giới và áp lực nặng nề của dòng chảy thông tin số, những "bông hồng thép" của Báo Công lý nói riêng và những nữ nhà báo của nền báo chí cách mạng nói chung vẫn miệt mài dấn thân. Bài viết của họ chính là thứ vũ khí sắc bén giúp đấu tranh loại bỏ cái ác, bảo vệ công lý và thắp lên niềm tin vào tính nhân văn cao cả trong xã hội.