Mua bằng lái xe giả trên mạng, hai vợ chồng lĩnh án

Từ một lần vi phạm tốc độ, lộ chuyện sử dụng giấy phép lái xe giả

Theo Bản án số 31/2025/HS-ST ngày 29/8/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 6, tỉnh Ninh Bình, bị cáo Phạm Thế A từng nộp hồ sơ thi giấy phép lái xe hạng B2 tại Trường Trung cấp kinh tế kỹ thuật Công nghiệp Hòa Bình. Tuy nhiên, trong kỳ kiểm tra sát hạch ngày 04/01/2022, A không đạt yêu cầu nên chưa được cấp giấy phép lái xe hạng B2 theo quy định.

Dù biết chồng chưa đủ điều kiện được cấp giấy phép lái xe, khoảng tháng 5/2024, Phạm Thị L sử dụng điện thoại truy cập Facebook và thấy một tài khoản quảng cáo dịch vụ làm giấy phép lái xe nhưng không phải đi học, không phải đi thi. Sau khi liên hệ, L được hướng dẫn kết bạn qua Zalo với một tài khoản có tên “Vương Quân”.

Quá trình trao đổi, L đồng ý mua một giấy phép lái xe ô tô hạng B2 mang tên chồng với giá 3,5 triệu đồng. Để thực hiện việc này, L chụp ảnh chân dung, ảnh thẻ học viên lái xe của chồng rồi gửi qua Zalo cho người làm giấy tờ giả. Hai bên thống nhất khi nhận được giấy phép lái xe thì L sẽ thanh toán tiền.

Ngày 15/5/2024, L nhận được qua nhân viên giao hàng một giấy phép lái xe hạng B2 mang tên Phạm Thế A cùng bộ hồ sơ liên quan. Sau khi nhận hàng, L chỉ chuyển khoản 1 triệu đồng cho người bán thay vì đủ số tiền 3,5 triệu đồng như thỏa thuận. Đến khoảng tháng 12/2024, L đưa giấy phép lái xe giả này cho chồng sử dụng.

Đáng chú ý, theo nội dung bản án, mặc dù biết rõ đây là giấy phép lái xe giả do vợ đặt mua trên mạng, Phạm Thế A vẫn cầm và thường xuyên sử dụng để điều khiển ô tô tham gia giao thông. Trước khi bị phát hiện, A chưa từng bị lực lượng chức năng kiểm tra giấy phép lái xe này.

Sự việc chỉ bị phát hiện vào ngày 04/3/2025. Khi đó, Phạm Thế A điều khiển ô tô biển kiểm soát 90A-286.44 đi trên đường Bạch Thái Bưởi, thuộc thôn Doãn, xã Tiên Ngoại, thị xã Duy Tiên, tỉnh Hà Nam, nay là thôn Doãn, phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình. Do điều khiển xe với tốc độ 80 km/h trên đoạn đường quy định 50 km/h, A bị tổ công tác Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Hà Nam, nay là Công an tỉnh Ninh Bình, dừng xe kiểm tra.

Khi được yêu cầu xuất trình giấy tờ, A đã đưa ra giấy phép lái xe ô tô hạng B2 mang tên mình. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện giấy phép lái xe này có dấu hiệu làm giả nên đã yêu cầu A và L về trụ sở Công an để làm việc.

Tại cơ quan điều tra, Phạm Thị L và Phạm Thế A khai nhận toàn bộ hành vi. Kết luận giám định của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Hà Nam xác định giấy phép lái xe hạng B2 mang tên Phạm Thế A là giả. Ngoài ra, cơ quan chức năng còn phục hồi được các tin nhắn Zalo liên quan đến việc trao đổi, nhận hàng và yêu cầu ký vào các tài liệu trong hồ sơ gốc của giấy phép lái xe giả.

Trên cơ sở tài liệu, chứng cứ thu thập được, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6, tỉnh Ninh Bình truy tố Phạm Thị L về tội “Làm giả tài liệu của cơ quan”; truy tố Phạm Thế A về tội “Sử dụng tài liệu giả của cơ quan” theo khoản 1 Điều 341 Bộ luật Hình sự.

Sự nghiêm minh của pháp luật và lời cảnh báo từ một tấm bằng lái giả

Tại phiên tòa, các bị cáo đều thừa nhận hành vi như cáo trạng truy tố. Hội đồng xét xử nhận định, hành vi của Phạm Thị L và Phạm Thế A là nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm đến hoạt động đúng đắn, bình thường của cơ quan Nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính.

Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng một giấy tờ không hợp pháp, hành vi này còn tiềm ẩn nguy cơ đối với trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Bởi lẽ, giấy phép lái xe không đơn thuần là một loại giấy tờ để xuất trình khi bị kiểm tra, mà còn là căn cứ chứng minh người điều khiển phương tiện đã trải qua quá trình đào tạo, sát hạch và được cơ quan có thẩm quyền công nhận đủ điều kiện lái xe.

Trong vụ án này, Phạm Thế A từng tham gia sát hạch nhưng không đạt yêu cầu. Thay vì tiếp tục học tập, rèn luyện kỹ năng và thi lại theo đúng quy định, các bị cáo lại lựa chọn con đường mua giấy phép lái xe giả qua mạng xã hội. Đây là biểu hiện của tâm lý coi nhẹ quy định pháp luật, xem thường quy trình đào tạo, sát hạch lái xe và đặt sự an toàn của bản thân, gia đình cũng như cộng đồng vào nguy cơ rủi ro.

Hội đồng xét xử cũng cho rằng, các bị cáo đều là người có năng lực trách nhiệm hình sự, nhận thức rõ hành vi của mình là vi phạm pháp luật nhưng vẫn thực hiện. Vì vậy, cần có mức hình phạt nghiêm khắc nhằm giáo dục riêng và phòng ngừa chung.

Tuy nhiên, xét thấy các bị cáo có nhân thân tốt, chưa có tiền án, tiền sự; phạm tội lần đầu thuộc trường hợp ít nghiêm trọng; thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; có nơi cư trú rõ ràng và đang nuôi con nhỏ, Tòa án quyết định không cách ly các bị cáo khỏi xã hội mà cho hưởng án treo.

Cụ thể, Tòa án nhân dân khu vực 6, tỉnh Ninh Bình tuyên phạt bị cáo Phạm Thị L 9 tháng tù cho hưởng án treo, thời gian thử thách 18 tháng về tội “Làm giả tài liệu của cơ quan”; tuyên phạt bị cáo Phạm Thế A 9 tháng tù cho hưởng án treo, thời gian thử thách 18 tháng về tội “Sử dụng tài liệu giả của cơ quan”.

Vụ án là bài học rõ ràng cho những ai còn có suy nghĩ có thể dễ dàng mua giấy phép lái xe trên mạng để đối phó với lực lượng chức năng. Trong thời đại dữ liệu số ngày càng được kết nối, việc kiểm tra, xác minh giấy tờ không còn chỉ dựa vào quan sát bằng mắt thường. Các loại giấy tờ giả, dù được làm tinh vi đến đâu, vẫn có thể bị phát hiện qua nghiệp vụ kiểm tra, giám định và đối chiếu dữ liệu của cơ quan chức năng.

Đặc biệt, với lĩnh vực giao thông đường bộ, hành vi sử dụng giấy phép lái xe giả không chỉ là câu chuyện “thiếu một tờ giấy hợp lệ”. Người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện, nhất là ô tô, khi tham gia giao thông có thể gây nguy hiểm cho chính mình và những người xung quanh. Một thao tác xử lý sai, một tình huống không làm chủ được tốc độ, một lần thiếu kỹ năng quan sát cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Từ bản án này có thể thấy, pháp luật xử lý nghiêm không chỉ người trực tiếp làm giả giấy tờ mà cả người mua, người sử dụng giấy tờ giả. Việc “nhờ người làm bằng”, “mua bằng qua mạng”, “không cần học, không cần thi” đều là những lời mời chào tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn. Người dân cần tỉnh táo trước các quảng cáo làm giấy phép lái xe, căn cước công dân, bằng cấp, chứng chỉ hoặc các loại giấy tờ khác trên mạng xã hội.

Thực tế, nhiều người cho rằng chỉ cần có một tấm bằng để xuất trình khi bị kiểm tra là có thể yên tâm tham gia giao thông. Tuy nhiên, bản án trên cho thấy suy nghĩ này hoàn toàn sai lầm. Khi bị phát hiện, người vi phạm không chỉ bị xử lý hành chính về hành vi vi phạm giao thông, mà còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu sử dụng giấy tờ giả của cơ quan, tổ chức.

Đáng nói, cái giá phải trả không chỉ là bản án, án phí hay thời gian thử thách. Một khi bị kết án hình sự, người vi phạm còn phải đối diện với những hệ lụy lâu dài về uy tín, công việc, gia đình và cuộc sống. Với những người đang có ý định mua bằng lái giả, đây là lời cảnh tỉnh cần thiết: đừng vì sự tiện lợi trước mắt mà đánh đổi tương lai bằng một hành vi vi phạm pháp luật.

Giấy phép lái xe hợp pháp phải được cấp trên cơ sở học thật, thi thật và đủ điều kiện thật. Đó không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là hàng rào bảo vệ an toàn cho mọi người khi tham gia giao thông. Mỗi người dân cần chủ động tuân thủ quy định, tuyệt đối không mua bán, sử dụng giấy tờ giả dưới bất kỳ hình thức nào, bởi chỉ một lần chủ quan cũng có thể dẫn tới hậu quả pháp lý nghiêm trọng.