Lào Cai khẩn trương khắc phục hậu quả hoàn lưu bão số 1

Ngay sau thiên tai, các cấp, ngành và địa phương huy động lực lượng, phương tiện khắc phục hậu quả, bảo đảm an toàn cho người dân, từng bước đưa hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và du lịch trở lại bình thường.

Chủ động ứng phó, đặt an toàn của người dân lên hàng đầu

Trước diễn biến phức tạp của bão số 1, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai ban hành Công văn hỏa tốc số 6840/UBND-NLN, yêu cầu các sở, ngành, thành viên Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh và UBND các xã, phường triển khai đồng bộ biện pháp ứng phó. Tinh thần chỉ đạo xuyên suốt là tuyệt đối không chủ quan, thường xuyên cập nhật dự báo, chuẩn bị lực lượng, phương tiện, vật tư, nhu yếu phẩm và thực hiện nghiêm phương châm “bốn tại chỗ”.

Theo dự báo của Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Lào Cai, trong thời gian từ đêm 4 đến 6/7, nhiều khu vực có mưa vừa, mưa to, cục bộ mưa rất to. Lượng mưa phổ biến tại khu vực Lào Cai, Bát Xát, Văn Bàn, Bảo Yên, Bắc Hà, Si Ma Cai, Mường Khương và Bảo Thắng từ 30 - 50 mm, có nơi trên 80 mm; khu vực Sa Pa từ 40 - 60 mm, có nơi trên 100 mm. Mưa lớn làm gia tăng nguy cơ lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất tại sườn dốc và ngập úng ở vùng trũng thấp.

Bám sát chỉ đạo của tỉnh, chính quyền cơ sở tổ chức trực ban 24/24 giờ, rà soát điểm xung yếu, kiểm tra khu dân cư ven suối, dưới chân taluy, khu vực có dấu hiệu nứt đất và các tuyến đường thường xuyên sạt lở. Lực lượng công an, quân sự, dân quân, đoàn viên, thanh niên được phân công bám địa bàn, sẵn sàng hỗ trợ sơ tán người dân, phân luồng giao thông và xử lý sự cố.

Sự chủ động phát huy hiệu quả trong nhiều tình huống nguy hiểm. Khoảng 4 giờ 30 phút ngày 5/7, Công an xã Mù Cang Chải nhận tin một nam thanh niên bị nước lũ cuốn tại khu vực rãnh thoát nước trên tuyến đường lên Kim Nọi. Lực lượng chức năng nhanh chóng tiếp cận hiện trường, đưa nạn nhân khỏi khu vực nguy hiểm và chuyển đến cơ sở y tế cấp cứu. Việc xử lý kịp thời cho thấy vai trò quan trọng của lực lượng tại chỗ, nhất là trong điều kiện mưa đêm, địa hình chia cắt và dòng nước chảy xiết.

Huy động lực lượng khắc phục thiệt hại tại cơ sở

Tại các xã vùng cao khu vực Mù Cang Chải, hoàn lưu bão số 1 gây thiệt hại rõ nét đối với nhà ở, cây trồng và hạ tầng giao thông. Thống kê ban đầu tại các xã Mù Cang Chải, Púng Luông và Khao Mang cho thấy 26 ngôi nhà bị ảnh hưởng, trong đó có 5 nhà thiệt hại nặng. Gần 27.500 m² lúa và gần 13.900 m² ngô bị ảnh hưởng ở các mức độ khác nhau. Nhiều diện tích sản xuất bị đất đá vùi lấp, cuốn trôi, gây khó khăn cho việc thống kê và phục hồi.

Giao thông tại khu vực này cũng bị tác động với 16 điểm sạt lở, hàng trăm mét khối đất đá tràn xuống mặt đường, gây chia cắt cục bộ một số tuyến liên thôn. Tuyến đường vào thôn Háng Á, xã Khao Mang bị sụt lún khoảng 50 m, làm đổ một cột điện hạ thế, ảnh hưởng đến việc đi lại và sinh hoạt của người dân.

Ngay sau khi mưa giảm, các địa phương huy động máy móc san gạt đất đá, khơi thông cống rãnh, dựng biển cảnh báo và cử lực lượng túc trực tại vị trí nguy hiểm. Những hộ dân nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở được hỗ trợ di chuyển người và tài sản đến nơi an toàn. Cán bộ chuyên môn đồng thời xuống thôn, bản hướng dẫn người dân vệ sinh đồng ruộng, khôi phục diện tích cây trồng còn khả năng cứu chữa và đánh giá mức độ thiệt hại để đề xuất phương án hỗ trợ.

Tại xã Púng Luông, gần 100 m³ đất đá từ taluy dương sạt xuống khu vực nhà ở của một hộ dân tại thôn Dế Su Phình. Chính quyền xã và người dân trong thôn đã khẩn trương hỗ trợ di chuyển tài sản, dọn đất đá, giảm thiểu nguy cơ thiệt hại tiếp theo. Cùng với xử lý các điểm sạt lở, địa phương tập trung sửa chữa đường giao thông nông thôn, bảo đảm việc đi lại và vận chuyển nông sản.

Ở xã Sín Chéng, mưa kéo dài làm phát sinh nhiều điểm sạt lở, đe dọa nhà ở, đường giao thông, kênh mương và đất sản xuất. Qua kiểm tra tại thôn Cốc Rế và Bản Mế, lực lượng chức năng ghi nhận một hộ bị đất đá tràn vào nhà, một hộ bị sập một phần tường. Chính quyền địa phương yêu cầu tiếp tục rà soát khu vực nguy hiểm, sẵn sàng di dời các hộ có nguy cơ, huy động lực lượng hỗ trợ dọn bùn đất, vệ sinh nhà cửa, khơi thông dòng chảy và sửa chữa công trình bị hư hỏng.

Tại nhiều địa bàn khác, các lực lượng duy trì trực ban, kiểm tra hồ đập, công trình thủy lợi, hệ thống điện và các điểm giao thông có nguy cơ mất an toàn. Công tác khắc phục được triển khai theo hướng ưu tiên cứu người, bảo đảm chỗ ở tạm thời, thông tuyến giao thông thiết yếu, khôi phục điện, nước, vệ sinh môi trường và hỗ trợ người dân sớm ổn định sinh kế.

Thông tin khách quan, tránh tạo tâm lý e ngại không cần thiết

Ngày 8/7, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai ban hành Công văn số 2352/SVHTTDL-TTBCXB về phối hợp thông tin, tuyên truyền tình hình khắc phục hậu quả do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 1. Văn bản đề nghị văn phòng đại diện, phóng viên thường trú các cơ quan báo chí trên địa bàn tỉnh thông tin kịp thời, khách quan, chính xác, phản ánh cụ thể phạm vi và mức độ ảnh hưởng tại từng địa bàn.

Đây là yêu cầu cần thiết trong bối cảnh thông tin về thiên tai có tốc độ lan truyền rất nhanh trên mạng xã hội. Những hình ảnh sạt lở, ngập úng tại một điểm cụ thể, nếu bị chia sẻ thiếu thời gian, địa điểm hoặc chú thích rõ ràng, có thể khiến công chúng hiểu rằng tình trạng tương tự xảy ra trên diện rộng. Hệ quả không chỉ là tâm lý hoang mang trong Nhân dân mà còn tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, vận tải và quyết định của du khách.

Thiên tai cần được phản ánh đầy đủ, không né tránh thiệt hại, song thông tin phải đặt trong bối cảnh cụ thể: khu vực nào bị ảnh hưởng, tuyến đường nào tạm thời gián đoạn, mức độ thiệt hại ra sao, lực lượng chức năng đã triển khai biện pháp gì và thời điểm nào hoạt động được khôi phục. Cách đưa tin như vậy vừa đáp ứng quyền được thông tin của người dân, vừa hỗ trợ cơ quan chức năng điều hành, cảnh báo và hướng dẫn đi lại an toàn.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đề nghị báo chí tăng cường thông tin về những khu vực đã ổn định, nơi hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và du lịch diễn ra bình thường. Việc cập nhật hai chiều giúp người dân, doanh nghiệp và du khách có căn cứ lựa chọn lịch trình phù hợp, tránh hủy bỏ kế hoạch chỉ vì những thông tin khái quát hoặc hình ảnh không còn phản ánh đúng tình hình thực tế.

Đối với một tỉnh có địa bàn rộng, địa hình đa dạng và nhiều khu, điểm du lịch, mức độ ảnh hưởng của mưa bão không đồng đều. Một số xã vùng cao có thể xuất hiện sạt lở cục bộ, trong khi nhiều khu vực khác vẫn bảo đảm điều kiện lưu thông và phục vụ khách. Vì vậy, người dân và du khách cần theo dõi thông báo của chính quyền, cơ quan khí tượng, đơn vị quản lý giao thông và cơ sở cung cấp dịch vụ; không nên suy diễn tình trạng tại một điểm thành tình hình chung của toàn tỉnh.

Không chủ quan trước nguy cơ thiên tai tiếp diễn

Mặc dù công tác khắc phục đang được triển khai khẩn trương và nhiều hoạt động đã dần ổn định, nguy cơ lũ quét, sạt lở đất vẫn có thể xuất hiện sau các đợt mưa kéo dài, nhất là tại khu vực đất đã ngậm nước, sườn dốc cao, taluy đường và ven sông, suối. Các địa phương tiếp tục duy trì trực 24/24 giờ, cập nhật bản tin cảnh báo, kiểm tra điểm xung yếu và chuẩn bị phương án sơ tán khi cần thiết.

Người dân được khuyến cáo không đi qua khu vực ngập sâu, nước chảy xiết, điểm sạt lở hoặc nơi đã được căng dây cảnh báo; chủ động kiểm tra hệ thống điện, mái nhà, tường chắn và nền đất xung quanh nhà ở. Khi phát hiện vết nứt, tiếng động bất thường, nước đục chảy từ sườn đồi hoặc dấu hiệu đất đá dịch chuyển, cần nhanh chóng rời khỏi khu vực nguy hiểm và báo cho chính quyền.

Với tinh thần chủ động, quyết liệt của cấp ủy, chính quyền, sự vào cuộc của các lực lượng và tinh thần tương trợ trong cộng đồng, Lào Cai đang từng bước khắc phục hậu quả hoàn lưu bão số 1. Công tác phục hồi không chỉ hướng tới sửa chữa công trình, khôi phục sản xuất mà còn phải bảo đảm thông tin minh bạch, chính xác, giúp người dân yên tâm, doanh nghiệp duy trì hoạt động và du khách tiếp cận đúng tình hình thực tế.

Trong những ngày tới, nhiệm vụ trọng tâm vẫn là bảo vệ an toàn tính mạng Nhân dân, hỗ trợ các hộ bị thiệt hại, khơi thông giao thông, phục hồi sản xuất và theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết. Sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, chính quyền cơ sở, lực lượng chức năng, báo chí và người dân sẽ góp phần hạn chế thiệt hại, củng cố khả năng ứng phó, đưa đời sống kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh sớm trở lại nhịp bình thường.