Lào Cai đồng hành cùng doanh nghiệp, kiến tạo động lực phát triển du lịch bền vững

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai với tinh thần đối thoại, kiến tạo và đồng hành, hội nghị tập trung nhận diện điểm nghẽn, lắng nghe kiến nghị từ thực tiễn, thống nhất các nhiệm vụ nhằm đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, xây dựng Lào Cai thành trung tâm du lịch bốn mùa của cả nước.

Phát biểu khai mạc, ông Nông Việt Yên, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai nhấn mạnh, phát triển du lịch không thể chỉ dựa vào khai thác cảnh quan hay lợi thế sẵn có. Du lịch phải gắn tăng trưởng kinh tế với bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế xanh, ứng dụng công nghệ và nâng cao chất lượng dịch vụ. Đây là điều kiện để điểm đến duy trì sức hấp dẫn lâu dài, hạn chế khai thác tài nguyên theo chiều rộng và giảm phụ thuộc vào sản phẩm mang tính thời vụ.

Định hướng này có ý nghĩa đặc biệt đối với Lào Cai - địa phương sở hữu hệ sinh thái du lịch đa dạng. Sau khi hợp nhất tỉnh, không gian phát triển được mở rộng, tạo điều kiện kết nối nhiều vùng cảnh quan, điểm đến và sản phẩm có thế mạnh riêng. Từ Sa Pa, Y Tý, Bắc Hà, Nghĩa Đô, Bản Liền, Bảo Hà đến Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Nghĩa Lộ, Suối Giàng, hồ Thác Bà, mỗi khu vực đều có thể đóng góp vào chuỗi trải nghiệm hoàn chỉnh, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách.

Dư địa mới cho trung tâm du lịch bốn mùa

Trong 6 tháng đầu năm 2026, du lịch Lào Cai tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Toàn tỉnh đón trên 6,75 triệu lượt khách, đạt gần 60% kế hoạch năm; trong đó, khách quốc tế đạt trên 940 nghìn lượt. Tổng thu từ khách du lịch ước đạt trên 25.000 tỷ đồng, tương đương gần 50% kế hoạch năm. Kết quả này phản ánh nỗ lực của chính quyền, ngành chuyên môn và cộng đồng doanh nghiệp trong phục hồi thị trường, làm mới sản phẩm, mở rộng hoạt động quảng bá và nâng cao chất lượng phục vụ.

Công tác xúc tiến du lịch cũng tạo được dấu ấn. Tại Hội chợ Du lịch Quốc tế VITM, Lào Cai có 5 tập thể, cá nhân được vinh danh là điển hình tiêu biểu của ngành du lịch Việt Nam năm 2025. Tỉnh còn được Hội đồng Giải thưởng VITA Awards trao 7 giải thưởng, trong đó có 4 đơn vị thuộc Hiệp hội Du lịch tỉnh. Những ghi nhận này không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh thành tích mà còn góp phần khẳng định vị thế của du lịch Lào Cai, tạo thêm niềm tin cho doanh nghiệp, nhà đầu tư và du khách.

Đại hội Đảng bộ tỉnh Lào Cai nhiệm kỳ 2026 - 2030 xác định phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, quan trọng, từng bước tạo đột phá; xây dựng Lào Cai thành trung tâm du lịch bốn mùa của cả nước với thương hiệu “Nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc”. Để hiện thực hóa mục tiêu, tỉnh xác định triển khai hiệu quả Đề án số 10 về phát triển du lịch Lào Cai giai đoạn 2026 - 2030; tiếp tục thực hiện các chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết số 30 của HĐND tỉnh; phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng du lịch ở mức hai con số. Trọng tâm được đặt vào phát triển hạ tầng giao thông kết nối, hình thành sản phẩm đặc trưng, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng du lịch thông minh, đào tạo nhân lực và tăng cường xúc tiến.

Không gian du lịch mở rộng đặt ra yêu cầu tổ chức sản phẩm theo hướng liên vùng, bổ trợ lẫn nhau thay vì phát triển rời rạc. Sa Pa có thể tiếp tục giữ vai trò điểm đến động lực với lợi thế về khí hậu, nghỉ dưỡng và cảnh quan; Y Tý, Bắc Hà, Nghĩa Đô, Bản Liền nổi bật về du lịch cộng đồng, văn hóa bản địa; Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Nghĩa Lộ, Suối Giàng tạo nên trục khám phá thiên nhiên, ruộng bậc thang, khoáng nóng và bản sắc vùng cao; hồ Thác Bà mở rộng khả năng phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng mặt nước. Khi được kết nối bằng hạ tầng và chương trình tham quan hợp lý, các điểm đến có thể tạo thành chuỗi du lịch bốn mùa, giảm tính thời vụ và tăng sức cạnh tranh cho toàn tỉnh.

Tại hội nghị, các đại biểu được phổ biến chính sách hỗ trợ phát triển du lịch; nghe chuyên đề về du lịch chăm sóc sức khỏe tại khu vực Văn Chấn - Nghĩa Lộ - Mù Cang Chải - Văn Yên, chuyển đổi số và thực hành an toàn tại điểm đến. Nội dung chương trình cho thấy địa phương đang hướng tới nhu cầu ngày càng cụ thể của thị trường, trong đó du khách quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe, trải nghiệm bản địa, khả năng tiếp cận thông tin và sự an toàn trong hành trình.

Đối thoại thẳng thắn, nhận diện điểm nghẽn

Trên tinh thần cởi mở, nhiều doanh nghiệp, nhà đầu tư trao đổi trực tiếp về những khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai dự án và tổ chức kinh doanh. Các ý kiến tập trung vào thủ tục đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giải phóng mặt bằng, cấp phép khai thác tài nguyên, đầu tư hạ tầng, điều kiện phát triển sản phẩm mới và một số thủ tục hành chính liên quan. Đây là những vấn đề tác động trực tiếp đến tiến độ dự án, chi phí đầu tư, khả năng huy động nguồn lực và niềm tin của doanh nghiệp đối với môi trường kinh doanh.

Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm là việc khai thác, phát triển sản phẩm du lịch gắn với nguồn nước khoáng nóng. Lào Cai có nhiều khu vực phù hợp để hình thành sản phẩm nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, phục hồi thể chất và trải nghiệm văn hóa bản địa. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành sản phẩm có sức cạnh tranh, doanh nghiệp cần được hướng dẫn rõ về quy hoạch, thủ tục đầu tư, quyền sử dụng đất, cấp phép khai thác tài nguyên và yêu cầu bảo vệ môi trường. Sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan có thẩm quyền sẽ giúp giảm thời gian xử lý hồ sơ, hạn chế phát sinh chi phí và bảo đảm tài nguyên được khai thác hiệu quả, bền vững.

Vướng mắc về đất đai, giao thông và viễn thông cũng được nhiều đại biểu đề cập. Trong lĩnh vực du lịch, quỹ đất không chỉ là điều kiện để xây dựng cơ sở lưu trú, khu vui chơi, điểm dịch vụ mà còn gắn với không gian cảnh quan, sinh kế cộng đồng và khả năng kết nối hạ tầng. Nếu thủ tục kéo dài hoặc thiếu thống nhất, dự án dễ chậm triển khai, làm lỡ cơ hội thị trường. Một sản phẩm hấp dẫn cũng khó phát huy hiệu quả nếu đường tiếp cận chưa thuận lợi, kết nối số thiếu ổn định, biển chỉ dẫn chưa đồng bộ hoặc dịch vụ hỗ trợ còn hạn chế. Doanh nghiệp mong muốn cơ quan chuyên môn tăng cường hướng dẫn từ đầu, công khai quy trình và chủ động tháo gỡ nội dung thuộc thẩm quyền.

Các ý kiến về an toàn thực phẩm, an toàn tại điểm đến, chất lượng dịch vụ và chuyển đổi số được đặt ra khá cụ thể. Khi lượng khách tăng nhanh, yêu cầu quản lý cần được thực hiện thường xuyên, có sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, chính quyền cơ sở, hiệp hội và doanh nghiệp. Không ít cơ sở nhỏ, hộ kinh doanh và điểm du lịch cộng đồng còn hạn chế về nhân lực, kinh phí, kỹ năng sử dụng nền tảng số. Vì vậy, hỗ trợ cần đi vào những nhu cầu thiết thực như quảng bá trực tuyến, đặt dịch vụ, thanh toán không dùng tiền mặt, quản lý khách hàng, xây dựng dữ liệu sản phẩm, liên thông thông tin điểm đến và hướng dẫn quy trình bảo đảm an toàn.

Điểm đáng ghi nhận là các ý kiến không chỉ dừng ở nêu khó khăn mà còn chia sẻ kinh nghiệm, sáng kiến và mô hình mới. Nhiều đề xuất hướng đến nâng cao chất lượng điểm đến, phát triển sản phẩm đặc trưng, tăng liên kết giữa doanh nghiệp lữ hành với cơ sở lưu trú, cộng đồng dân cư, nghệ nhân và đơn vị cung cấp dịch vụ. Đại diện các sở, ngành đã lắng nghe, trao đổi, trả lời những vấn đề thuộc phạm vi quản lý. Một số nội dung được hướng dẫn, tháo gỡ ngay tại hội nghị; các vấn đề cần phối hợp hoặc vượt thẩm quyền được ghi nhận để tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét.

Khơi thông nguồn lực, nâng sức cạnh tranh điểm đến

Kết luận hội nghị, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nông Việt Yên đánh giá, mặc dù du lịch Lào Cai đạt nhiều kết quả tích cực trong năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, ngành vẫn còn hạn chế về hạ tầng, chất lượng nguồn nhân lực, khả năng liên kết vùng và năng lực cạnh tranh của điểm đến. Trên cơ sở ý kiến của doanh nghiệp, Sở xác định ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm: tháo gỡ vướng mắc liên quan đến khai thác du lịch gắn với nguồn nước khoáng nóng; giải quyết vấn đề đất đai để khơi thông nguồn lực đầu tư; tiếp tục đầu tư hạ tầng, đào tạo nhân lực, chuyển đổi số, phát triển sản phẩm đặc trưng và tăng cường quảng bá, xúc tiến.

Đối với hạ tầng, yêu cầu không chỉ là xây dựng thêm công trình mà phải bảo đảm tính kết nối giữa các khu, điểm du lịch, giữa trung tâm với vùng phụ cận và giữa du lịch với các ngành dịch vụ khác. Hệ thống giao thông, viễn thông, bãi đỗ xe, điểm dừng nghỉ, biển chỉ dẫn, cơ sở vệ sinh, hạ tầng số và thiết chế văn hóa cần được quy hoạch đồng bộ. Phát triển nguồn nhân lực cũng có tính quyết định, bởi chất lượng du lịch được cảm nhận qua từng khâu, từ tư vấn, đón tiếp, hướng dẫn, lưu trú, ăn uống đến xử lý phản ánh. Hoạt động đào tạo cần bám sát thực tế, chú trọng kỹ năng nghề, ngoại ngữ, công nghệ, văn hóa ứng xử, kiến thức bản địa và ý thức bảo vệ môi trường.

Về sản phẩm, Lào Cai có điều kiện phát triển nhiều dòng du lịch nhưng cần tránh trùng lặp, sao chép mô hình. Mỗi khu vực phải xác định câu chuyện riêng, nhóm khách mục tiêu và giá trị cốt lõi. Du lịch cộng đồng cần gắn với đời sống cư dân; du lịch sinh thái đi đôi với bảo vệ cảnh quan; du lịch văn hóa tôn trọng chủ thể sáng tạo; du lịch chăm sóc sức khỏe bảo đảm tiêu chuẩn, an toàn; du lịch khám phá có quy trình quản lý rủi ro. Quảng bá cũng cần tiếp cận theo từng thị trường, phát huy dữ liệu số, nền tảng trực tuyến và mạng lưới doanh nghiệp.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị các sở, ngành, địa phương chủ động tiếp thu, xử lý kịp thời kiến nghị của doanh nghiệp, theo dõi kết quả giải quyết sau hội nghị. Một môi trường kinh doanh thuận lợi không chỉ thể hiện qua chính sách mà còn qua tốc độ phản hồi, sự nhất quán trong hướng dẫn và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Đối thoại cần được duy trì thường xuyên, trở thành kênh trao đổi hai chiều để vấn đề phát sinh được nhận diện sớm, xử lý ngay từ cơ sở, củng cố niềm tin của cộng đồng đầu tư.

Tăng cường kết nối cộng đồng doanh nghiệp

Trong khuôn khổ hội nghị, Văn phòng Hiệp hội Du lịch tỉnh Lào Cai được khai trương tại phường Sa Pa. Sự kiện đánh dấu bước phát triển mới trong hoạt động kết nối, hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Văn phòng được kỳ vọng trở thành địa chỉ để hội viên trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, phối hợp xây dựng sản phẩm, phản ánh khó khăn và tham gia hoạt động xúc tiến chung.

Nhân dịp này, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lào Cai biểu dương, khen thưởng 5 tập thể và 5 cá nhân có thành tích xuất sắc, tiêu biểu trong hoạt động du lịch, qua đó tạo động lực đổi mới, nâng cao chất lượng dịch vụ và lan tỏa cách làm hiệu quả.

Với không gian du lịch rộng mở, tài nguyên phong phú và định hướng phát triển rõ ràng, mục tiêu xây dựng Lào Cai thành trung tâm du lịch bốn mùa của cả nước có cơ sở để hiện thực hóa. Điều quan trọng là các chương trình, dự án và chính sách phải được triển khai nhất quán, lấy bảo tồn làm nền tảng, lấy chất lượng làm trọng tâm, lấy doanh nghiệp và người dân làm lực lượng đồng hành, lấy sự hài lòng của du khách làm thước đo. Đối thoại thực chất và trách nhiệm giải quyết đến cùng sẽ là chìa khóa để biến tiềm năng thành giá trị, đưa thương hiệu “Nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc” vươn xa.