Hợp tác Việt Nam và Nhật Bản đang hướng tới nâng cao năng lực xử lý vi phạm trên không gian mạng, tăng cường phối hợp liên ngành và phát triển hệ sinh thái nội dung có bản quyền.
Ngày 20/11, tại Hà Nội, Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) phối hợp với Cục Công nghiệp văn hóa và Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Hội thảo về bảo hộ quyền tác giả và các biện pháp chống vi phạm bản quyền trong ngành công nghiệp nội dung.
Trong Tuyên bố Tầm nhìn chung được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đưa ra ngày 9/11/2026, hai nhà lãnh đạo xác định công nghiệp nội dung, gồm trò chơi điện tử, anime, manga, âm nhạc và điện ảnh, là một động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và giao lưu nhân dân.
Hai bên đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải đấu tranh với hành vi vi phạm quyền tác giả trên không gian mạng, hoan nghênh những nỗ lực của Việt Nam trong tăng cường thực thi pháp luật và khẳng định sẽ đẩy mạnh hợp tác song phương nhằm xử lý các trang web cung cấp manga, anime vi phạm bản quyền.

Trên cơ sở định hướng này, tháng 9/2026, với sự hỗ trợ của Boston Consulting Group (BCG), JICA đã tiến hành khảo sát tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Nội dung khảo sát tập trung vào khuôn khổ pháp luật và thực thi bảo hộ quyền tác giả; cơ chế phối hợp liên ngành; hoạt động phân phối nội dung hợp pháp và việc khai thác quyền tác giả phục vụ phát triển công nghiệp nội dung.
Tại hội thảo, các đại biểu rà soát, xác nhận kết quả khảo sát, trao đổi kinh nghiệm thực tiễn và mô hình hợp tác công – tư của Nhật Bản, đồng thời xác định những ưu tiên hợp tác trong thời gian tới.
Thông tin tại hội thảo, ông Lê Minh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp văn hóa và Bản quyền tác giả, cho biết Việt Nam đang tích cực hoàn thiện hệ thống pháp luật về quyền tác giả, đồng thời xây dựng các chính sách thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa.
Theo ông Lê Minh Tuấn, dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đang được báo cáo Quốc hội cho ý kiến, hoàn thiện nhằm tạo cơ sở pháp lý cho lĩnh vực này. Trong khi đó, dự án luật về quyền tác giả cũng đang được tổng kết, đánh giá và triển khai xây dựng để trình Quốc hội trong năm 2027.
Việc hoàn thiện thể chế có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh công nghiệp nội dung phát triển nhanh, phương thức sáng tạo và phân phối liên tục thay đổi. Các quy định pháp luật cần vừa bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tác giả, chủ sở hữu quyền, vừa tạo điều kiện để tác phẩm được khai thác, lưu thông và thương mại hóa minh bạch.
Đánh giá về những chuyển biến tại Việt Nam, ông Kobayashi Kenichi, Phó Trưởng đại diện JICA tại Việt Nam, cho rằng những năm gần đây, Việt Nam đã đạt được tiến triển đáng kể trong tăng cường bảo hộ quyền tác giả và đấu tranh chống vi phạm bản quyền, trong đó có các đợt xử lý quy mô lớn đối với hành vi vi phạm trên môi trường trực tuyến.
Tuy nhiên, từ kết quả nghiên cứu sơ bộ và quá trình tham vấn các bên liên quan, JICA nhận định Việt Nam vẫn còn dư địa để nâng cao hiệu quả bảo hộ quyền tác giả trên thực tế, tăng cường phối hợp và hợp tác quốc tế, đồng thời thúc đẩy phát triển thị trường nội dung hợp pháp.
Hiện, JICA đang trao đổi với các cơ quan chuyên môn của Việt Nam về khả năng hợp tác trong lĩnh vực công nghiệp nội dung. Thông qua hội thảo, tổ chức này mong muốn tiếp tục làm rõ những khó khăn, nhu cầu thực tiễn để có cơ sở đối thoại với Chính phủ Việt Nam về các chương trình hợp tác trong tương lai, tập trung vào phát triển nguồn nhân lực, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan và nâng cao năng lực thực thi chính sách, pháp luật.
Kết quả và khuyến nghị tại hội thảo sẽ là cơ sở cho các trao đổi tiếp theo giữa JICA và cơ quan liên quan của hai nước. Qua đó, hợp tác Việt Nam – Nhật Bản không chỉ hướng tới xử lý các hành vi vi phạm bản quyền, mà còn góp phần xây dựng môi trường sáng tạo minh bạch, thúc đẩy phân phối nội dung hợp pháp và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp nội dung.