Kinh tế

Vì sao Điện Biên "chọn" UAV để phát triển kinh tế tầm thấp?

Văn Lịnh • 15/10/2026 07:00

Từ những thửa ruộng, nương cà phê, đồi dứa... trên địa hình đồi núi chia cắt, đến bài toán vận chuyển hàng hóa, cứu hộ, cứu nạn. Máy bay không người lái (UAV) đang mở ra cách tiếp cận mới trong giải quyết những việc khó ở Điện Biên. Đằng sau những chuyến bay, là kỳ vọng về một nền sản xuất thông minh, xanh hơn và những cơ hội phát triển mới cho vùng đất cực Tây Tổ quốc.

UBND tỉnh Điện Biên vừa tổ chức hội thảo “Kinh tế tầm thấp - Động lực mới cho chuyển đổi xanh, thông minh, bền vững”; trình diễn thực tế UAV và triển lãm công nghệ tại Quảng trường 7/5, phường Điện Biên Phủ. Từ các thiết bị bay phục vụ nông nghiệp đến UAV vận tải hạng nặng, những giải pháp được giới thiệu cho thấy khả năng ứng dụng ngày càng đa dạng của công nghệ bay không người lái.

Từ các thiết bị bay phục vụ nông nghiệp đến UAV vận tải hạng nặng, những giải pháp được giới thiệu cho thấy khả năng ứng dụng ngày càng đa dạng của công nghệ bay không người lái.

Đặc biệt, với một địa phương có địa hình miền núi chia cắt như Điện Biên, đây có thể là công cụ hỗ trợ giải quyết nhiều bài toán mà phương thức vận chuyển và sản xuất truyền thống còn gặp khó khăn.

Điều đáng chú ý, thông qua qua hội thảo lần này không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu công nghệ, mà tỉnh Điện Biên đang từng bước xây dựng "cơ sở thực tiễn", để phát triển kinh tế tầm thấp trong tương lai.

Khi công nghệ cất cánh giữa núi rừng

Khi tiếng động cơ vang lên, những chiếc máy bay không người lái lần lượt rời mặt đất, vươn lên không trung. Trên nền trời Điện Biên, những thiết bị công nghệ hiện đại thực hiện các màn trình diễn đội hình, vận chuyển hàng hóa và mô phỏng hoạt động phục vụ sản xuất, đời sống.

Những hình ảnh ấy không đơn thuần là màn trình diễn công nghệ. Đó còn là lời gợi mở về một phương thức phát triển mới, nơi không gian trên những triền núi, thung lũng và bản làng có thể trở thành một phần của hạ tầng kinh tế.

Trên những cánh đồng và nương đồi, thiết bị bay không người lái có thể hỗ trợ phun thuốc bảo vệ thực vật, phun phân bón lá, rải phân, gieo sạ và giám sát đồng ruộng. Những công việc vốn đòi hỏi nhiều nhân lực, thời gian và sự di chuyển liên tục có thêm phương án thực hiện bằng công nghệ...

Với những xã, phường có địa hình không bằng phẳng, việc cơ giới hóa theo cách truyền thống không phải lúc nào cũng thuận lợi. Lúc này, UAV có thể được coi như là bổ sung một giải pháp linh hoạt hơn, giúp người sản xuất, nông dân, doanh nghiệp... tiếp cận các khu vực khó thao tác, đồng thời mở ra khả năng ứng dụng dữ liệu để theo dõi tình trạng cây trồng.

"Từ bay thử nghiệm đến một ngành kinh tế mới của Điện Biên"

Theo thông tin được công bố, ngày 23/6/2026, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1291/QĐ-UBND về việc cấp phép thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) các sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số phát triển kinh tế tầm thấp bằng UAV.

Chương trình đặt mục tiêu thực hiện khoảng 6.000 chuyến bay thử nghiệm, phấn đấu tỷ lệ chuyến bay an toàn đạt trên 99%, với thời gian triển khai đến hết ngày 31/5/2027.

Ở Điện Biên, những triền núi nối tiếp nhau, những nương sản xuất nằm xa khu dân cư và đường giao thông không phải lúc nào cũng thuận lợi. Đưa vật tư lên nương, vận chuyển nông sản xuống điểm tập kết hay tiếp cận các khu vực khó đi vẫn là những công việc đòi hỏi nhiều thời gian, công sức...

Từ những chuyến bay thử nghiệm, câu hỏi quan trọng không còn chỉ là UAV có thể làm được gì, mà là công nghệ nào thực sự phù hợp với nhu cầu của Điện Biên, hiệu quả kinh tế ra sao và làm thế nào để đưa các giải pháp từ trình diễn vào sản xuất, đời sống?

Với Điện Biên, phát triển kinh tế tầm thấp không nên chỉ được nhìn nhận qua những chiếc máy bay hiện đại, hay các màn trình diễn ấn tượng, mà cần được đánh giá bằng hiệu quả thực chất đối với người dân và doanh nghiệp.

Những chiếc UAV đang mở ra một hướng tiếp cận mới cho bài toán phát triển ở vùng đất miền núi.

Đó là khả năng giảm chi phí sản xuất, hỗ trợ đưa nông sản ra thị trường, cải thiện hoạt động vận chuyển, tăng khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu và bổ sung công cụ phục vụ quản lý tài nguyên, phòng chống thiên tai.

Giá trị lớn nhất của một chiếc UAV không nằm ở độ cao nó có thể vươn tới, mà ở những khó khăn nó có thể giúp con người vượt qua.

Chặng đường từ thử nghiệm đến ứng dụng rộng rãi vẫn cần thời gian, sự kiểm chứng và đầu tư đồng bộ. Nhưng từ những chuyến bay hôm nay, Điện Biên đã có thêm cơ sở để hình dung về một không gian phát triển mới - nơi công nghệ không đứng ngoài cuộc sống, mà trực tiếp góp phần tháo gỡ những khó khăn của con người.

“

Điện Biên đang từng bước cụ thể hóa chủ trương phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số bằng các cơ chế, chính sách phù hợp. Trong đó, Nghị quyết số 17-NQ/TU ngày 27/2/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026–2030, định hướng đến năm 2035 là cơ sở quan trọng để tỉnh triển khai các định hướng phát triển mới.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Đoạt.

Thêm một phương án cứu trợ hiệu quả

Nếu trong sản xuất, UAV có thể giúp giảm bớt sức người, thì trong vận tải và ứng phó thiên tai, công nghệ này còn mở ra khả năng tiếp cận những khu vực khó khăn.

Tại các địa bàn miền núi, khi mưa lũ gây sạt lở, chia cắt đường giao thông, việc vận chuyển hàng hóa thiết yếu, thuốc men và vật tư y tế có thể gặp nhiều trở ngại. Những UAV có khả năng mang tải trọng phù hợp được kỳ vọng hỗ trợ đưa hàng đến các điểm cần thiết, bổ sung phương án tiếp tế trong những tình huống khẩn cấp.

Đây cũng là một trong những nội dung được giới thiệu tại chương trình trình diễn UAV ở Điện Biên, thông qua mô phỏng vận chuyển hàng hóa, tiếp tế logistics và hỗ trợ cứu hộ, cứu nạn tại những khu vực địa hình phức tạp.

Dĩ nhiên, UAV không thể thay thế hoàn toàn lực lượng cứu hộ hay các phương tiện vận tải truyền thống. Nhưng nếu được tổ chức bài bản, có phương án điều hành và kiểm soát an toàn, thiết bị bay có thể trở thành một mắt xích hữu ích trong hệ thống ứng phó khẩn cấp.