Thủy sản hướng tới mục tiêu 12 tỷ USD: Kỳ vọng tăng trưởng nửa cuối năm 2026

Sáu tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đạt 5,77 tỷ USD, tăng 12,7%, tạo nền tảng tích cực cho mục tiêu cả năm. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), Trung Quốc tiếp tục là thị trường đơn lẻ lớn nhất với 1,39 tỷ USD trong nửa đầu năm, tăng gần 39% và chiếm hơn 24% tổng kim ngạch. Tính chung Trung Quốc và Hồng Kông, con số này đạt 1,47 tỷ USD, tăng 36% và chiếm 25,5%.

Trong khi đó, xuất khẩu sang thị trường Mỹ đạt 891 triệu USD, giảm nhẹ 0,8%, phản ánh hoạt động giao hàng cải thiện trong tháng cuối quý II do nhà nhập khẩu đẩy nhanh tiến độ trước các thay đổi về thuế quan và chính sách thương mại. Tại các thị trường khác, Nhật Bản đạt 801 triệu USD, tăng 2,3%; Hàn Quốc đạt 412 triệu USD, tăng 7%; Australia đạt gần 177 triệu USD, tăng hơn 15%. Ngược lại, thị trường EU đạt 535 triệu USD, giảm 1,1%. Ở cấp độ khối thị trường, CPTPP dẫn đầu với 1,52 tỷ USD, tăng 9,1% và ASEAN đạt gần 396 triệu USD, tăng hơn 20%, giúp bù đắp sự chững lại tại Mỹ và EU.

Về cơ cấu sản phẩm, tôm đóng góp lớn nhất với 2,35 tỷ USD, tăng 14,2%, chiếm 40,7% tổng kim ngạch, tiếp theo là cá tra, mực và bạch tuộc. Tuy nhiên, các nhóm hàng như cá ngừ, chả cá, surimi và nhóm khai thác vẫn gặp khó khăn do nguồn nguyên liệu, hồ sơ xác nhận khai thác, yêu cầu truy xuất nguồn gốc và quy định chống khai thác IUU. Bên cạnh đó, ngành hàng đối mặt với thách thức từ chính sách thuế, xung đột địa chính trị và biến động chi phí vận tải.

Cước vận tải container từ châu Á đi Mỹ và châu Âu duy trì ở mức cao, đơn cử đầu tháng 7 tuyến Viễn Đông - Bờ Tây Bắc Mỹ ở mức khoảng 7.100 USD/FEU, tăng gần 67% trong một tháng; tuyến Viễn Đông - Bắc Âu đạt khoảng 5.500 USD/FEU, tăng gần 43%. Cước tàu, phụ phí container lạnh, nhiên liệu và lưu kho đang tác động trực tiếp đến giá thành và khả năng giao hàng. Triển vọng cước vận tải hạ nhiệt nửa cuối năm phụ thuộc lớn vào việc khôi phục hành trình qua Kênh đào Suez và an ninh tại Biển Đỏ.

VASEP nhận định, mục tiêu duy trì tăng trưởng hai chữ số năm 2026 là có cơ sở, hướng tới kim ngạch vượt 11 tỷ USD, và hoàn toàn có thể chạm mốc 12 tỷ USD nếu duy trì bình quân trên 1 tỷ USD mỗi tháng trong nửa cuối năm. Ở bức tranh thương mại chung, theo Cục Hải quan (Bộ Tài chính), 6 tháng đầu năm 2026 Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu tổng thể lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch hơn 86,4 tỷ USD, tăng 21,9%, trong đó xuất siêu đạt 75,3 tỷ USD, tăng 21,3%.

Cơ cấu xuất khẩu sang Hoa Kỳ tiếp tục nghiêng về công nghệ cao như máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 17,32 tỷ USD; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng đạt 15,5 tỷ USD; dệt may đạt hơn 12 tỷ USD, cùng sự tăng trưởng tốt của gỗ, nông sản, thủy sản gồm tôm và giày dép.