Kinh tế

Sức ép cán cân thương mại FDI và làn sóng dịch chuyển công nghệ cao

Trang Nguyễn • 29/07/2026 10:51

Dù xuất siêu 7,55 tỷ USD và chiếm hơn 75% kim ngạch ngoại thương trong nửa đầu năm 2026, cán cân thương mại khối FDI vẫn giảm gần 65%. Tuy nhiên, sự dịch chuyển mạnh mẽ của dòng vốn ngoại vào công nghệ cao và bán dẫn đang mở ra động lực tăng trưởng dài hạn.

Theo Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại (Bộ Công Thương), tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) trong tháng 6/2026 đạt 79,95 tỷ USD, tăng 4,1% so với tháng 5 và tăng 41,04% so với cùng kỳ năm 2025.

Tính chung 6 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của khối này đạt 416,97 tỷ USD, tăng 38,85% so với cùng kỳ, chiếm tỷ trọng 75,86% tổng giá trị trao đổi thương mại cả nước (cao hơn mức 69,5% của cùng kỳ năm trước).

1785295241976_2647280356886279309_2647280356886279309_h(1).jpg — Sự dịch chuyển mạnh mẽ của dòng vốn đầu tư nước ngoài vào các lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn và AI đang vẽ lên một bức tranh kinh tế đan xen giữa những thách thức ngắn hạn và động lực tăng trưởng dài hạn. đổi sapo ngắn gọn hơn nữa

Về cán cân thương mại, trong tháng 6/2026, khu vực FDI xuất siêu 1,48 tỷ USD, nâng tổng mức xuất siêu trong 6 tháng đầu năm lên 7,55 tỷ USD. Tuy nhiên, con số này vẫn ghi nhận mức giảm 64,96% so với cùng kỳ năm 2025. Trong khi đó, tính chung 6 tháng đầu năm 2026, toàn nền kinh tế ghi nhận mức nhập siêu 16,66 tỷ USD (riêng tháng 6 nhập siêu 2,64 tỷ USD).

Trái ngược với đà sụt giảm của thặng dư thương mại, dòng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam lại đang trên đà bứt phá. Theo dự báo mới nhất của Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) trong tháng 7/2026, vốn FDI đăng ký cả năm 2026 có thể đạt khoảng 46,1 tỷ USD (tăng 20% so với năm trước), trong khi vốn giải ngân đạt 30,9 tỷ USD (tăng 12%).

Động lực chính đến từ xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu và nhu cầu phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, điện tử. Cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung tiếp tục thúc đẩy các tập đoàn đa quốc gia dịch chuyển sản xuất khỏi Trung Quốc. Bên cạnh đó, môi trường đầu tư ổn định, rủi ro địa chính trị hạ nhiệt cùng việc nhiều mặt hàng công nghệ chủ lực tiếp tục được Mỹ miễn trừ thuế đã giúp Việt Nam củng cố vị thế điểm đến hấp dẫn.

Xu hướng này đã định hình rõ nét từ đầu năm. Tính đến tháng 7/2026, công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm trên 60% tổng vốn FDI đăng ký mới và điều chỉnh tăng thêm. Theo ghi nhận của Công ty Chứng khoán TPS, dòng vốn đã không còn tập trung vào các ngành thâm dụng lao động truyền thống mà chuyển dịch mạnh sang lĩnh vực công nghệ và có giá trị gia tăng cao.

Sự hiện diện ngày càng sâu rộng của các tập đoàn công nghệ lớn như Samsung, LG, Luxshare, Goertek... cùng làn sóng đầu tư vào AI, trung tâm dữ liệu, điện tử thông minh và bán dẫn cho thấy Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.

Nhìn nhận tổng thể, đây là bức tranh đan xen nhiều chiều. Dù thặng dư thương mại ngắn hạn của khối FDI thu hẹp, dòng vốn ngoại tiếp tục đóng vai trò là bệ đỡ quan trọng cho tăng trưởng GDP, mở rộng năng lực sản xuất, tạo thêm nhiều việc làm, cải thiện nguồn cung ngoại tệ và tạo động lực hỗ trợ xuất khẩu bền vững trong dài hạn.