Công chức thuế gây thiệt hại phải hoàn trả tiền bồi thường cho ngân sách
Cục Thuế yêu cầu tăng cường trách nhiệm của công chức trong thực thi công vụ, kiên quyết xử lý trường hợp không giải quyết hoặc chậm xử lý hồ sơ hợp lệ của người nộp thuế. Công chức có lỗi gây thiệt hại phải hoàn trả một phần hoặc toàn bộ số tiền Nhà nước đã bồi thường theo quy định.
Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa ban hành Công văn số 8743/CT-PC ngày 16/11/2026 về trách nhiệm của cơ quan thuế và công chức thuế trong quá trình thi hành công vụ.

Theo đó, Cục Thuế yêu cầu các đơn vị trong toàn ngành phổ biến, quán triệt đến công chức những quy định pháp luật liên quan đến trách nhiệm khi thực hiện nhiệm vụ, nhất là các trường hợp có hành vi trái pháp luật gây thiệt hại cho người nộp thuế.
Căn cứ Bộ luật Dân sự năm 2015 và Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017, Nhà nước có trách nhiệm bồi thường thiệt hại do hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ gây ra trong các trường hợp thuộc phạm vi luật định.
Trong lĩnh vực quản lý thuế, trách nhiệm bồi thường có thể phát sinh khi cơ quan thuế ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trái pháp luật; áp dụng biện pháp ngăn chặn hoặc cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt không đúng quy định.
Các hành vi áp dụng, thu thuế, phí, lệ phí trái pháp luật; truy thu thuế, hoàn thuế trái pháp luật hoặc thu tiền sử dụng đất trái pháp luật cũng thuộc phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.
Ngoài ra, việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng các biện pháp bảo vệ người tố cáo khi có yêu cầu; cố ý cung cấp thông tin sai lệch nhưng không đính chính, cung cấp lại thông tin theo quy định cũng có thể làm phát sinh trách nhiệm bồi thường.
Đáng chú ý, Cục Thuế nhấn mạnh công chức có lỗi gây thiệt hại phải thực hiện nghĩa vụ hoàn trả cho ngân sách nhà nước một phần hoặc toàn bộ số tiền mà Nhà nước đã bồi thường cho người bị thiệt hại, tùy theo mức độ lỗi.
Trường hợp nhiều công chức cùng gây thiệt hại, nghĩa vụ hoàn trả được xác định tương ứng với mức độ lỗi của từng người và thiệt hại mà Nhà nước phải bồi thường.
Bên cạnh trách nhiệm hoàn trả, công chức có hành vi vi phạm còn có thể bị xử lý kỷ luật tùy theo tính chất, mức độ vi phạm. Theo Luật Cán bộ, công chức năm 2025, các hình thức kỷ luật gồm khiển trách, cảnh cáo, cách chức đối với công chức lãnh đạo, quản lý và buộc thôi việc.
Cục Thuế cũng lưu ý quy định nghiêm cấm việc không xác định trách nhiệm hoàn trả hoặc không xem xét, xử lý kỷ luật đối với người thi hành công vụ gây thiệt hại.
Kiên quyết xử lý công chức chậm giải quyết hồ sơ thuế
Cùng với việc làm rõ trách nhiệm bồi thường, Cục Thuế yêu cầu thủ trưởng cơ quan thuế các cấp tăng cường chỉ đạo công chức thực hiện đúng quy định trong quá trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ của người nộp thuế.
Việc xử lý hồ sơ phải bảo đảm đúng quy định, tránh tình trạng chậm trễ, gây bức xúc cho người dân, doanh nghiệp và ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan thuế.
Đối với trường hợp người nộp thuế đã cung cấp đầy đủ hồ sơ hợp lệ nhưng công chức tiếp nhận không xử lý hoặc chậm xử lý, Cục Thuế yêu cầu kiên quyết xem xét, xử lý trách nhiệm của cá nhân có liên quan.
Cơ quan này nhấn mạnh nguyên tắc “lỗi của ai người đấy chịu”. Theo đó, nếu việc chậm giải quyết hồ sơ xuất phát từ lỗi của công chức thuế, cá nhân đó phải chịu trách nhiệm theo quy định, bảo đảm nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật.