Khởi tố dàn nghệ sĩ đóng phim "giang hồ": Khi lằn ranh sáng tạo vượt giới hạn pháp luật
Việc hàng loạt diễn viên, ca sĩ bị khởi tố do tham gia dự án phim mạng mang đậm màu sắc bạo lực đang dấy lên hồi chuông cảnh tỉnh sâu sắc. Vụ việc khẳng định một thực tế đanh thép: Danh xưng nghệ sĩ hay quyền tự do sáng tạo tuyệt đối không thể trở thành vỏ bọc cho hành vi lan truyền văn hóa phẩm độc hại, tiếp tay cho tội phạm trên không gian mạng.
Vừa qua, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TPHCM tống đạt quyết định khởi tố, bắt tạm giam một loạt gương mặt quen thuộc của làng giải trí như Hoàng Mèo, Tấn Bo, Kim Ny Ngọc, Dương Chấn Huy. Những cá nhân này được xác định liên đới trực tiếp tới ê-kíp sản xuất dự án phim ca nhạc "Huy Bến xe".

Đáng chú ý, dự án này còn có sự góp mặt của Nguyễn Tuấn Hiệp (tức "Hiệp đen") - một tay anh chị cộm cán ngoài đời thực vừa sa lưới pháp luật cùng băng nhóm tội phạm mạng.
Thay vì cống hiến những giá trị nghệ thuật đích thực, việc mời gọi các đối tượng giang hồ cộm cán vào vai "ông trùm", lạm dụng hình ảnh đao kiếm, bạo lực máu me nhằm trục lợi và câu view trên mạng xã hội đã bước qua lằn ranh đỏ của pháp luật.
Hành vi kiếm tiền từ những nội dung cổ súy lối sống lệch chuẩn này đã khiến dàn nghệ sĩ phải đối mặt với tội danh "Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông" theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Phân tích dưới góc độ pháp lý về nguyên nhân khiến các nghệ sĩ tự đưa mình vào vòng lao lý, Ths. Luật sư Vũ Tuấn - Phó Giám đốc, Công ty Luật TNHH Nguyên An & Thiên Việt nhận định: "Danh nghĩa nghệ thuật không thể trở thành bình phong cho hành vi vi phạm pháp luật. Nghệ sĩ có trách nhiệm nhận thức tác động xã hội của sản phẩm mình tham gia, khi hình ảnh tội phạm được dàn dựng nhằm quảng bá, thu hút người xem. Theo Điều 17 Bộ luật Hình sự, người cố ý cùng thực hiện tội phạm có thể phải chịu trách nhiệm với vai trò đồng phạm. Hợp đồng diễn xuất không phải giấy phép tiếp tay cho hành vi phạm tội."

"Cũng tại Điểm h khoản 1 Điều 9 Luật Điện ảnh năm 2022 nghiêm cấm nội dung kích động bạo lực, hành vi tội ác, trừ các trường hợp luật định. Việc lợi dụng phim ảnh để cổ súy lối sống giang hồ, phát tán thông tin trái pháp luật trên mạng phải được xử lý nghiêm khi có đủ căn cứ. Theo khoản 2 Điều 288 Bộ luật Hình sự, người phạm tội có thể bị phạt tù từ hai đến bảy năm, hoặc phạt tiền đến một tỷ đồng."
Bên cạnh đó, luật sư cũng nhấn mạnh rằng: "Nghệ sĩ cần coi việc tuân thủ pháp luật là giới hạn bắt buộc của hoạt động sáng tạo, không đánh đổi trách nhiệm xã hội lấy lượt xem hay thù lao.
Trước khi nhận vai, phải kiểm tra kịch bản, mục đích sản xuất, nội dung quảng bá; kiên quyết từ chối dự án có dấu hiệu tôn vinh tội phạm, kích động bạo lực. Danh tiếng không tạo đặc quyền trước pháp luật. Một lựa chọn sai lầm có thể dẫn đến hậu quả pháp lý."
Vòng lao lý dành cho ê-kíp sản xuất "Huy Bến xe" là bài học nhãn tiền vô cùng đắt giá đối với những người làm nghề. Không có bất kỳ vùng cấm hay đặc quyền nào dành cho vỏ bọc mang tên "nghệ sĩ" khi có hành vi gieo rắc sự độc hại vào đời sống tinh thần của công chúng.
Nghệ thuật chân chính mang sứ mệnh hướng con người tới hệ giá trị chân - thiện - mỹ, chứ không phải công cụ để tẩy trắng cho tội phạm hay kiếm tiền trên sự hiếu kỳ lệch lạc của giới trẻ.
Do đó, giới văn nghệ sĩ cần đề cao tinh thần thượng tôn pháp luật và tự thiết lập bộ lọc khắt khe cho từng dự án tham gia. Một cái gật đầu thỏa hiệp với bạo lực trên màn ảnh hoàn toàn có thể phải đánh đổi bằng chính sự nghiệp và tự do ngoài đời thực.
Sự việc khởi tố hàng loạt cá nhân trong ê-kíp phim ca nhạc giang hồ là một bài học đắt giá, minh chứng cho việc pháp luật không có vùng cấm và không một danh xưng nghệ sĩ nào có thể trở thành tấm kim bài miễn tử trước các hành vi gieo rắc thông tin độc hại.
Nghệ thuật chân chính phải hướng con người đến những giá trị chân, thiện, mỹ, thay vì trở thành công cụ đánh bóng tên tuổi cho các băng nhóm tội phạm hay trục lợi trên sự tò mò, hiếu chiến của giới trẻ.
Đã đến lúc những người hoạt động nghệ thuật cần nâng cao hơn nữa ý thức thượng tôn pháp luật, tự kiểm duyệt nghiêm ngặt các dự án mình tham gia, bởi một cái gật đầu thỏa hiệp với bạo lực trên màn ảnh hoàn toàn có thể phải trả giá bằng chính sinh mệnh chính trị và sự tự do của bản thân ở ngoài đời thực.