Ngân hàng Nhà nước đề xuất bãi bỏ 17 văn bản không còn phù hợp thực tiễn
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư bãi bỏ 17 văn bản quy phạm pháp luật do Thống đốc ban hành. Các văn bản này liên quan đến nhiều lĩnh vực như điều hành lãi suất, sáp nhập tổ chức tín dụng, quản lý quỹ tín dụng nhân dân và hoạt động thanh toán, công nghệ ngân hàng.
Theo dự thảo của NHNN, danh mục đề xuất bãi bỏ gồm 9 quyết định, 3 chỉ thị và 5 thông tư. Đây là những văn bản vẫn còn hiệu lực nhưng không còn được áp dụng trên thực tế, đã hết căn cứ pháp lý hoặc được thay thế bằng quy định mới.
Trong số đó có Quyết định số 718/2001/QĐ-NHNN ngày 29/5/2001 về thay đổi cơ chế điều hành lãi suất cho vay bằng USD của các tổ chức tín dụng; Quyết định số 1380/2002/QĐ-NHNN ngày 16/12/2002 về hủy bỏ quy định mức cho vay không có bảo đảm bằng tài sản.
Đáng chú ý, NHNN đề xuất bãi bỏ Thông tư số 04/2010/TT-NHNN quy định về sáp nhập, hợp nhất, mua lại tổ chức tín dụng; Thông tư số 30/2018/TT-NHNN hướng dẫn xác định vốn nhà nước của doanh nghiệp cổ phần hóa là tổ chức tín dụng và Thông tư số 46/2018/TT-NHNN về thời hạn, trình tự, thủ tục chuyển tiếp đối với trường hợp cổ đông lớn và người có liên quan sở hữu cổ phần từ 5% trở lên tại một tổ chức tín dụng khác.
Đối với hệ thống quỹ tín dụng nhân dân, hai văn bản thuộc diện bãi bỏ gồm Quyết định số 61/2006/QĐ-NHNN về quản lý vốn hỗ trợ của Nhà nước cho hệ thống quỹ tín dụng nhân dân tại Quỹ tín dụng nhân dân Trung ương và Chỉ thị số 01/2008/CT-NHNN về tăng cường chỉ đạo công tác thanh lý quỹ tín dụng nhân dân.
Trong lĩnh vực thanh toán và công nghệ ngân hàng, danh mục có nhiều quyết định được ban hành từ năm 1997 đến 2006, liên quan đến ký hiệu chứng từ, quản lý mã khóa bảo mật trong thanh toán điện tử, tiêu chuẩn kỹ thuật phần mềm nghiệp vụ ngân hàng, mã khóa bảo mật trong nghiệp vụ đấu thầu tín phiếu, trái phiếu và kế toán trên máy vi tính.
Dự thảo cũng đề xuất bãi bỏ các văn bản về hoạt động của Ban Chỉ đạo phòng, chống tai nạn thương tích ngành Ngân hàng; bảo mật thông tin, bảo vệ an ninh, an toàn tài sản và phòng, chống cháy nổ trong hệ thống NHNN.
Hai thông tư khác thuộc danh mục là Thông tư số 26/2020/TT-NHNN về phát ngôn và cung cấp thông tin của NHNN Việt Nam và Thông tư số 24/2023/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến giấy tờ về dân cư khi thực hiện thủ tục hành chính trong lĩnh vực thành lập và hoạt động ngân hàng.
Theo báo cáo rà soát của Vụ Pháp chế NHNN, việc đề xuất bãi bỏ được thực hiện trên cơ sở tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan này trong giai đoạn 2025-2026. Các văn bản thuộc diện xử lý chủ yếu đã hết thời gian áp dụng, hết căn cứ pháp lý, được thay thế hoặc không còn phù hợp với cơ cấu tổ chức sau sắp xếp; một số nội dung đã được tích hợp vào các quy định khác.
Cụ thể, những nội dung liên quan đến cơ chế điều hành lãi suất cho vay bằng USD tại Quyết định số 718/2001/QĐ-NHNN hiện đã được điều chỉnh trong Luật NHNN năm 2010, Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 và Thông tư số 39/2016/TT-NHNN cùng các văn bản sửa đổi, bổ sung.
Đối với Quyết định số 61/2006/QĐ-NHNN, Quỹ tín dụng nhân dân Trung ương – đối tượng được quy định tại văn bản – đã chuyển đổi thành Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam từ năm 2013. Các căn cứ pháp lý để ban hành quyết định này cũng đã hết hiệu lực.
Trong khi đó, các quy định về mã khóa bảo mật và xử lý chứng từ trong thanh toán được ban hành từ giai đoạn 1997-2004 không còn phù hợp với phương thức giao dịch điện tử hiện nay. Những nội dung liên quan đã được điều chỉnh bằng các quy định mới về hệ thống thanh toán và chữ ký điện tử chuyên dùng của NHNN.
Vụ Pháp chế đánh giá, việc bãi bỏ 17 văn bản không tạo khoảng trống pháp lý do các quy định đã hết thời gian áp dụng, được thay thế hoặc không còn đối tượng điều chỉnh. Đồng thời, việc này không làm phát sinh thủ tục hành chính mới, không ảnh hưởng đến quyền, nghĩa vụ hợp pháp của tổ chức, cá nhân và không phát sinh yêu cầu về nguồn lực thực hiện.