Sơn La định hình diện mạo mới cho không gian di sản lịch sử
Với quy mô 32,3ha, quy hoạch Di tích quốc gia đặc biệt Nhà tù Sơn La hướng tới kết nối bảo tồn di sản, phát huy giá trị lịch sử và phát triển không gian văn hóa, du lịch bền vững.
Ngày 4/11, UBND tỉnh Sơn La tổ chức Hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Nhà tù Sơn La. Quy hoạch được kỳ vọng tạo cơ sở bảo tồn di tích, tháo gỡ những vướng mắc về đất đai, tài sản công và phát huy giá trị lịch sử gắn với phát triển du lịch bền vững.
Theo Quyết định số 2722/QĐ-BVHTTDL của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, phạm vi quy hoạch có diện tích 32,3ha tại phường Tô Hiệu, tỉnh Sơn La. Trong đó, khu vực bảo vệ di tích rộng 17,08ha; phần diện tích còn lại 15,22ha gồm cảnh quan thiên nhiên, khu dân cư hiện trạng, trụ sở cơ quan, công trình công cộng và hạ tầng kỹ thuật.
Trọng tâm của quy hoạch là bảo tồn các yếu tố gốc, giữ gìn cấu trúc không gian di tích, đồng thời giải quyết những tồn tại về đất đai, tài sản công tại khu vực đồi Khau Cả.
Một điểm nhấn đáng chú ý là hình thành Công viên ký ức Khau Cả với diện tích khoảng 4,05ha, gắn với cảnh quan sinh thái, tuyến đi bộ, điểm vọng cảnh và không gian trải nghiệm lịch sử. Một số công trình công cộng cũng được định hướng chuyển đổi thành bảo tàng, thư viện tỉnh, sân lễ hội và các hạng mục phục vụ văn hóa, du lịch.
Quy hoạch điều chỉnh đề xuất di dời thêm khoảng 24 hộ dân tiếp giáp đường Khau Cả so với phương án được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2019.
Quy hoạch được thực hiện trong giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2050, với các nhiệm vụ trọng tâm gồm giải phóng mặt bằng; nghiên cứu, khảo cổ, sưu tầm tư liệu, hiện vật; tu bổ, phục hồi di tích; đầu tư hạ tầng; xây dựng cơ sở dữ liệu số và phát triển du lịch.
Nguồn vốn thực hiện từ ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương và các nguồn hợp pháp khác.
Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Hà Trung Chiến, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Sơn La nhấn mạnh, Nhà tù Sơn La là chứng tích lịch sử đặc biệt, ghi dấu tinh thần đấu tranh kiên cường, ý chí bất khuất của các chiến sĩ cách mạng, đồng thời là địa chỉ đỏ trong giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ.
Để quy hoạch sớm đi vào thực tiễn, lãnh đạo UBND tỉnh Sơn La yêu cầu các sở, ngành, UBND phường Tô Hiệu và đơn vị liên quan khẩn trương tổ chức triển khai, quản lý chặt chẽ ranh giới, diện tích quy hoạch; tăng cường quản lý đất đai, trật tự xây dựng, kịp thời ngăn chặn các hành vi xâm phạm yếu tố gốc và cảnh quan di tích.
Việc bảo tồn sẽ gắn với đổi mới hoạt động giáo dục truyền thống, phát triển sản phẩm du lịch văn hóa, lịch sử và ứng dụng công nghệ số, từng bước đưa Nhà tù Sơn La trở thành điểm đến di sản tiêu biểu, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.