Hà Nội nghiên cứu cải tạo lòng sông Hồng, sông Đà
Hà Nội cơ bản thống nhất chủ trương nghiên cứu phương án cải tạo lòng sông Hồng, sông Đà đoạn qua địa bàn thành phố, hướng tới khơi thông dòng chảy, nâng cao khả năng thoát lũ và bảo đảm giao thông đường thủy. Phương án phải được đánh giá toàn diện về pháp lý, kỹ thuật, môi trường trước khi xem xét triển khai.
Văn phòng UBND TP. Hà Nội vừa thông báo kết luận chỉ đạo của Chủ tịch UBND thành phố tại cuộc họp nghe báo cáo đề xuất nạo vét lòng dẫn, cải thiện khả năng thoát lũ và bảo đảm giao thông thủy nội địa trên sông Hồng, sông Đà, kết hợp quản lý, sử dụng vật liệu nạo vét.
Thành phố cơ bản thống nhất việc nghiên cứu phương án cải tạo lòng sông kết hợp tận thu sản phẩm. Đây mới là bước nghiên cứu, hoàn thiện đề xuất và làm rõ các điều kiện thực hiện, chưa đồng nghĩa với việc công trình đã được phê duyệt triển khai hay bắt đầu thi công.
Ưu tiên an toàn dòng chảy, giao thông đường thủy
Phương án nghiên cứu hướng tới ba nhóm mục tiêu. Trước hết là khơi thông dòng chảy, ổn định lòng dẫn, nâng cao khả năng thoát lũ, tiêu thoát nước, bảo đảm an toàn đê điều và giao thông đường thủy. Đồng thời, thành phố xem xét khả năng tạo nguồn cung vật liệu san lấp phục vụ các công trình, dự án trọng điểm.
Đối với khoáng sản thu hồi, yêu cầu đặt ra là phải tập kết, quản lý và sử dụng theo phương án được cấp có thẩm quyền chấp thuận, bảo đảm hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí tài nguyên.
Từ các mục tiêu trên, nghiên cứu cải tạo lòng sông cần đặt trong mối quan hệ giữa vận tải, thoát lũ và bảo vệ công trình. Hiệu quả không chỉ được xem xét ở khả năng lưu thông của tàu, thuyền mà còn ở mức độ an toàn đối với hệ thống hạ tầng và đời sống ven sông.
Theo đánh giá của thành phố, đây là nhiệm vụ quy mô lớn, phức tạp, liên quan nhiều ngành, lĩnh vực và địa phương. Hoạt động can thiệp vào lòng sông tác động trực tiếp đến chế độ dòng chảy, đê điều, công trình giao thông, thủy lợi và môi trường.
Vì vậy, phương án phải có cơ sở khoa học, khả thi, phù hợp quy hoạch; không gây ảnh hưởng bất lợi đến thoát lũ, cấp nước và các địa phương thượng lưu, hạ lưu.
Yêu cầu này cho thấy việc khảo sát, đánh giá không thể chỉ giới hạn ở vị trí dự kiến nạo vét. Những tác động liên quan cần được xem xét tổng thể, làm cơ sở lựa chọn phạm vi và giải pháp phù hợp.
Làm rõ phương án quản lý vật liệu thu hồi
Một nội dung quan trọng là phân định rõ hoạt động nạo vét, cải tạo lòng sông với khai thác khoáng sản. Thành phố yêu cầu rà soát phạm vi, quy mô, mục tiêu và tính chất của phương án, đồng thời xác định cơ sở pháp lý cho từng nội dung.
Theo thông tin về đề xuất, doanh nghiệp phải làm rõ vị trí, khối lượng, chủng loại vật liệu dự kiến thu hồi, nhu cầu sử dụng, địa điểm tập kết và phương án quản lý. Cơ chế kiểm soát khối lượng, giá trị sản phẩm cần công khai, minh bạch, ngăn chặn việc lợi dụng nạo vét để khai thác khoáng sản trái quy định.
Quản lý vật liệu thu hồi vì thế là một phần cần được tính toán ngay trong giai đoạn nghiên cứu. Việc xác định đầy đủ đầu vào, đầu ra và trách nhiệm giám sát sẽ giúp đánh giá rõ hơn hiệu quả kinh tế, đồng thời bảo vệ nguồn lực tài nguyên.
Hoàn thiện cơ sở trước khi xem xét triển khai
Hà Nội cũng lưu ý việc thực hiện bằng nguồn kinh phí xã hội hóa chưa có quy định, hướng dẫn cụ thể và chưa có tiền lệ. Do đó, các cơ quan liên quan phải làm rõ cơ chế, thẩm quyền, trình tự và thủ tục; tham mưu thành phố báo cáo, xin ý kiến Thủ tướng làm cơ sở thực hiện những bước tiếp theo.
Trong giai đoạn này, trọng tâm là hoàn thiện hồ sơ và đánh giá đầy đủ tác động. Các vấn đề về dòng chảy, an toàn công trình, môi trường và quản lý tài nguyên cần được xem xét đồng bộ, tránh tách rời mục tiêu giao thông với yêu cầu bảo vệ dòng sông.
Chủ trương nghiên cứu mở ra hướng xem xét cải thiện điều kiện khai thác đường thủy. Tuy nhiên, lựa chọn phương án cụ thể cần dựa trên kết quả khảo sát, đánh giá và quyết định của cấp có thẩm quyền, với an toàn và lợi ích lâu dài làm cơ sở.