Tuyên Quang: Gắn bảo tồn đa dạng sinh học với sinh kế phụ nữ vùng cao
Dự án BLOOM được triển khai tại 5 xã vùng đệm Vườn quốc gia Du Già - Cao nguyên đá Đồng Văn, hướng tới phục hồi khoảng 10.000 ha hệ sinh thái rừng, đồng thời mở rộng cơ hội sinh kế và nâng cao vai trò của phụ nữ dân tộc thiểu số trong bảo tồn thiên nhiên.
Bảo tồn phải đi cùng sinh kế
Ngày 30/9, tại phường Hà Giang 2 (tỉnh Tuyên Quang), Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Tổ chức Hợp tác phát triển quốc tế (Socodevi) tổ chức Lễ khởi động Dự án “Đa dạng sinh học và cơ hội sinh kế cho phụ nữ dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang” (Dự án BLOOM).
Dự án do Bộ Các vấn đề toàn cầu Canada (GAC) tài trợ thông qua Socodevi và Tổ chức Phát triển Quốc tế Desjardins (DID) đồng triển khai. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tuyên Quang là chủ dự án; Chi cục Kiểm lâm tỉnh là đơn vị đầu mối phối hợp triển khai.
Với tổng vốn viện trợ không hoàn lại hơn 29,2 tỷ đồng, Dự án BLOOM được thực hiện tại 5 xã vùng đệm của Vườn quốc gia Du Già - Cao nguyên đá Đồng Văn, gồm Du Già, Tùng Bá, Minh Sơn, Minh Ngọc và Lùng Tám, thời gian thực hiện đến ngày 3/4/2030.
Điểm đáng chú ý của dự án là cách tiếp cận kết hợp giữa bảo tồn đa dạng sinh học với phát triển sinh kế. Thay vì tách rời mục tiêu bảo vệ hệ sinh thái với nhu cầu phát triển kinh tế của cộng đồng, BLOOM hướng tới việc tạo thêm cơ hội để người dân, đặc biệt là phụ nữ dân tộc thiểu số, tham gia và hưởng lợi từ quá trình bảo tồn.
Theo mục tiêu đề ra, dự án tập trung phục hồi, nâng cao chất lượng các hệ sinh thái có vai trò quan trọng đối với đa dạng sinh học, đồng thời tăng cường năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu cho phụ nữ dân tộc thiểu số và cộng đồng địa phương.
Dự án được triển khai theo 3 hợp phần chính
Một là thúc đẩy áp dụng các giải pháp dựa vào thiên nhiên nhằm góp phần phục hồi và bảo tồn hệ sinh thái.
Hai là nâng cao năng lực sử dụng bền vững các nguồn lợi đa dạng sinh học, hỗ trợ phát triển chuỗi giá trị và tài chính toàn diện.
Ba là nâng cao vai trò, tiếng nói và năng lực lãnh đạo của phụ nữ dân tộc thiểu số trong quản lý rừng bền vững và bảo tồn thiên nhiên.
Theo kế hoạch, khoảng 10.000 ha hệ sinh thái rừng sẽ được hỗ trợ phục hồi và bảo tồn.
Dự án dự kiến mang lại lợi ích trực tiếp cho khoảng 5.000 người, trong đó ưu tiên phụ nữ dân tộc thiểu số; đồng thời tạo tác động lan tỏa, mang lại lợi ích gián tiếp cho khoảng 20.000 người dân trên địa bàn.
Những mục tiêu này đặt ra yêu cầu không chỉ bảo vệ tài nguyên rừng mà còn phải tạo điều kiện để cộng đồng địa phương có thêm sinh kế phù hợp, qua đó tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và góp phần duy trì các giá trị của hệ sinh thái.
Mở thêm cơ hội cho phụ nữ dân tộc thiểu số
Trong các địa bàn vùng cao, phụ nữ dân tộc thiểu số vừa tham gia vào các hoạt động sản xuất, vừa gắn bó trực tiếp với nguồn tài nguyên và sinh kế của cộng đồng.
Việc nâng cao năng lực, tiếng nói và vai trò của nhóm đối tượng này trong quản lý rừng vì vậy là một nội dung đáng chú ý của Dự án BLOOM.
Thông qua hỗ trợ phát triển chuỗi giá trị, tài chính toàn diện và sử dụng bền vững nguồn lợi đa dạng sinh học, dự án hướng tới mở rộng cơ hội để phụ nữ tham gia sâu hơn vào các hoạt động kinh tế gắn với bảo tồn.
Việc triển khai BLOOM tại Tuyên Quang đồng thời góp phần tăng cường hợp tác giữa Việt Nam và Canada trong lĩnh vực bảo tồn đa dạng sinh học, ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế bao trùm.
Đây cũng là hướng tiếp cận đặt bài toán sinh kế của người dân trong mối quan hệ với bảo vệ rừng và hệ sinh thái, qua đó hướng tới sự tham gia lâu dài của cộng đồng trong công tác bảo tồn.
Trước lễ khởi động, chiều 29/9, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tuyên Quang cùng Tổ chức Socodevi và các đối tác đã khảo sát thực tế tại xã Tùng Bá, một trong 5 xã thuộc vùng triển khai Dự án BLOOM.