Vĩnh Long: Dấu hiệu bất thường tại gói thầu mua sắm thiết bị hơn 132 tỷ đồng

Theo đó, ngày 16/9/2026 ông Lê Thanh Sơn – Giám đốc Ban Quản lý dự án dân dụng và Công nghiệp tỉnh Vĩnh Long đã ký quyết định số 1067/QĐ-BQL về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng. Gói thầu Cung cấp và lắp đặt thiết bị thuộc kế hoạch lựa chọn nhà thầu dự án Mua sắm thiết bị dạy học tối thiểu lớp 4 và lớp 5 cho các trường Tiểu học thuộc dự án Mua sắm thiết bị dạy học tối thiểu lớp 4 và lớp 5 cho các trường Tiểu học tại tỉnh Vĩnh Long.

Giá dự thầu là 141.039.466.600 đồng, giá trúng thầu là 132.577.098.604 đồng. Thời gian thực hiện gói thầu là 300 ngày. Nhà thầu trúng thầu gồm liên danh Công ty TNHH Trang thiết bị mẫu giáo Ti Ti (liên danh chính), Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Hoàng Thiên Lộc, Công ty TNHH Thiết bị Công nghệ Nguyễn Gia, Công ty TNHH COZZ Việt Nam.

Thời gian qua, đường dây nóng của Báo Công lý nhận được nhiều phản ánh của cộng đồng doanh nghiệp về dấu hiệu bất thường trong công tác chấm thầu gói thầu mua sắm thiết bị dạy học. Đối chiếu giữa Hồ sơ mời thầu (E-HSMT) và E-HSDT của nhà thầu trúng thầu, loạt tiêu chuẩn kỹ thuật cốt lõi cần được xem xét, có dấu hiệu chào thiếu hàng hóa nhưng vẫn trúng thầu.

Theo quy định tại Chương V E-HSMT, nhiều mặt hàng được chào dưới dạng bộ thiết bị hoàn chỉnh với đơn giá trọn gói. Tuy nhiên, tại bảng kê khai cấu hình của nhà thầu trúng thầu, những linh kiện quan trọng bậc nhất lại như... "biến mất".

Cụ thể, tại STT 37 (Máy chủ) và STT 38 (Máy tính để bàn học sinh), E-HSMT yêu cầu bộ thiết bị phải bao gồm cả màn hình (LCD ≥ 21.45 inch, Full HD, tần số quét 100Hz…), hệ điều hành Windows 11 có bản quyền vĩnh viễn, bộ linh kiện (chuột, bàn phím, cáp HDMI) và chế độ bảo hành tận nơi ≥ 24 tháng. Thế nhưng, phần kê khai của nhà thầu trúng thầu chỉ dừng lại ở dòng "Kết nối không dây: Wifi 6". Toàn bộ các danh mục màn hình, hệ điều hành bản quyền và phụ kiện đi kèm hoàn toàn không xuất hiện.

Tương tự, tại STT 41 (Hệ thống mạng LAN, internet; hệ thống điện), nhà thầu cũng bỏ quên hạng mục bắt buộc: "Nhân công hoàn thiện hệ thống".

Cần phải lưu ý rằng, đây là các danh mục chiếm tỷ trọng giá trị lớn. Việc không kê khai màn hình, hệ điều hành bản quyền đồng nghĩa với việc hàng hóa chào thầu không đủ để tạo thành một chiếc máy tính hoàn chỉnh sử dụng được.

Theo Điều 44 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Điều 24 Nghị định số 24/2024/NĐ-CP, nghĩa vụ chứng minh sự đáp ứng kỹ thuật thuộc về nhà thầu. Việc bỏ sót các cấu phần bắt buộc này không thể coi là "sai sót về mặt hình thức", mà là hành vi chào thiếu hàng hóa so với phạm vi cung cấp. Trường hợp xảy ra có thể làm sai lệch nghiêm trọng cơ sở so sánh giá, tạo sự bất bình đẳng với các nhà thầu khác vốn đã tính đúng, tính đủ chi phí.

E-HSDT của nhà thầu trúng thầu có dấu hiệu sai lệch như: Biến nhựa thành Silicon, tại STT 24 (Máy ảnh), E-HSMT yêu cầu vỏ bảo vệ máy bằng "nhựa nhiệt dẻo" (thermoplastic). Nhà thầu lại chào "Silicon". Về bản chất hóa học, Silicon là vật liệu elastomer gốc silic, hoàn toàn không phải là nhựa nhiệt dẻo. Trường hợp cho rằng đây là hàng hóa tương đương, nhà thầu bắt buộc phải nộp văn bản chứng minh của cơ quan kiểm định theo Mục 1.2.b Chương V E-HSMT. Tuy nhiên, hồ sơ không thấy tài liệu này.

Tại STT 21 và 30 (Máy tính xách tay), E-HSMT yêu cầu bộ vi xử lý Intel® Core™ i5-1334U Processor. Nhà thầu lại chào dòng chip hoàn toàn khác: Intel® Core™ 5 Processor 120U (mà không có chứng thư tương đương). Về cổng kết nối, E-HSMT chuẩn hóa "HDMI 2.1 TMDS", nhà thầu chỉ ghi chung chung "1x HDMI", bỏ qua tiêu chuẩn "2.1 TMDS".

Tại STT 30 (Máy tính cho giáo viên), nhà thầu "quên" kê khai 04 nội dung kỹ thuật quan trọng: Cảm biến vân tay, Pin 3-cell Li-ion, Hỗ trợ AI, Chịu tác động di chuyển. Điều đáng nói, cũng là sản phẩm máy tính xách tay ở STT 21, nhà thầu lại kê khai đầy đủ các tiêu chí này, đặt ra vấn đề về năng lực lập hồ sơ của nhà thầu

Một điểm bất thường liên quan tính pháp lý của gói thầu nằm ở danh mục các mặt hàng Xuất bản phẩm (sách, thiết bị giáo dục).

Theo đó, việc gộp nhiều ISBN vào 1 USB là không đúng Luật Xuất bản. Tại các mặt hàng STT 1–10 và STT 28, nhà thầu trúng thầu chào 1 đơn vị tính (Bộ) cho 1 USB chứa dữ liệu, nhưng lại gộp... 2 đến 3 mã ISBN khác nhau cho cùng 1 chiếc USB đó! Căn cứ Điều 22, Điều 27 Luật Xuất bản 2012 và Thông tư 05/2016/TT-BTTTT, mỗi mã ISBN là "thẻ căn cước" gắn liền với một quyết định xuất bản riêng biệt cho một xuất bản phẩm độc lập. Không thể có chuyện gộp 2 - 3 xuất bản phẩm có mã ISBN riêng biệt vào chung 1 sản phẩm hàng hóa rồi tính 1 đơn giá. Giống như không thể đóng 2 cuốn sách riêng biệt thành 1 cuốn duy nhất mà vẫn giữ nguyên 2 mã ISBN. Từ đó phát sinh rủi ro cho tính hợp pháp của hàng hóa khi đưa vào trường học.

Nhìn vào STT 17, 18 - Quả địa cầu, hàng hóa được kê khai do Công ty TNHH Sách và Thiết bị giáo dục Tân Bình sản xuất. Theo Điều 4 và Điều 12 Luật Xuất bản, Quả địa cầu là xuất bản phẩm bản đồ, và Công ty Tân Bình không phải là Nhà xuất bản. Do đó, để hàng hóa này hợp pháp, hồ sơ dự thầu bắt buộc phải chứng minh: Quyết định xuất bản, Quyết định phát hành, Giấy phép in xuất bản phẩm (Điều 32) và Giấy xác nhận đăng ký hoạt động phát hành xuất bản phẩm (Điều 36). Cũng cần nhấn mạnh: Theo khoản 2 Điều 10 Luật Xuất bản, việc phát hành xuất bản phẩm không có nguồn gốc hợp pháp là hành vi bị nghiêm cấm. Hàng hóa thiếu các thủ tục này là hàng hóa không hợp pháp, không đủ điều kiện kinh doanh và cung cấp cho dự án sử dụng ngân sách nhà nước!

Tại STT 42 (Điều hòa nhiệt độ), nhà thầu kê khai đồng thời 2 hãng TCL và Panasonic cho 1 chiếc điều hòa đơn lẻ, kèm nhãn hiệu "Tổng hợp" như một hãng sản xuất tổng hợp.

Tại STT 31, 41, xuất xứ được ghi là "Asia" (Châu Á). Khoản 1 Điều 3 Nghị định 31/2018/NĐ-CP quy định rõ xuất xứ phải là quốc gia hoặc vùng lãnh thổ, Châu Á không phải là xuất xứ hợp lệ. Tại STT 39 (Bộ lưu điện), xuất xứ lại ghi "USA/China" – một sản phẩm không thể sinh ra cùng lúc ở hai quốc gia khác nhau.

Về thông số: Có ít nhất 10 mặt hàng (STT 14, 20, 23, 24, 26, 32, 33, 35, 41, 43), nhà thầu không đưa ra thông số thực tế của sản phẩm mà đưa nguyên ký hiệu ngưỡng của HSMT vào HSDT (ví dụ: "dày tối thiểu 2mm", "MDF hoặc Nhựa cao cấp", "LCD ≥ 2.7 inch", "sơn PU dày ≥ 18 ly"...).

Sự minh bạch, bình đẳng và cạnh tranh lành mạnh là "xương sống" của Luật Đấu thầu. Nếu những sai sót mang tính hệ thống bị bỏ qua, không chỉ tiền thuế của nhân dân (vốn nhà nước) bị sử dụng kém hiệu quả, mà niềm tin của các doanh nghiệp làm ăn chân chính vào môi trường đấu thầu sẽ bị tổn hại nghiêm trọng.

Trước những dấu hiệu bất thường nêu trên, đề nghị các đơn vị chức năng cần khẩn trương vào cuộc chỉ đạo kiểm tra, rà soát toàn bộ quá trình đánh giá E-HSDT của Đơn vị tư vấn; kiên quyết xử lý và loại bỏ các hạng mục không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật theo đúng quy định của pháp luật, trả lại sự công bằng, minh bạch cho gói thầu.

Trần Hùng