Những "người giữ cán cân" góp phần bảo vệ sự bình yên nơi vùng đất Kinh Bắc

Họ vẫn ngày đêm gìn giữ ngọn lửa liêm chính, biến những áp lực thành động lực bứt phá. Bằng sự công tâm, thấu tình đạt lý và tinh thần dấn thân vì công lý, những "người giữ cán cân" nơi đây đang viết nên câu chuyện đẹp về tình người, lẽ phải, trở thành điểm tựa vững chắc bảo vệ cuộc sống bình yên trên quê hương Kinh Bắc.

Bản lĩnh chính trị vững vàng trước yêu cầu đổi mới

Bước vào giai đoạn thực thi Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2025, dòng chảy của cuộc cải cách tư pháp mang theo cả những cơ hội lẫn thử thách chưa từng có đối với TAND hai cấp tỉnh Bắc Ninh. Việc vận hành mô hình Tòa án khu vực đi liền với bài toán mở rộng địa bàn quản lý, gia tăng thẩm quyền và áp lực công việc đè nặng lên vai mỗi cán bộ, Thẩm phán.

Điển hình tại TAND khu vực 2 – Bắc Ninh, trung bình mỗi Thẩm phán đang gánh vác lượng án vượt tới 1,5 lần định mức quy định của TANDTC. Đó không đơn thuần là những con số cơ học khô khan, mà đằng sau đó là chuỗi ngày đêm cân não, là những trăn trở bên ánh đèn muộn để tìm ra sự thật khách quan, thấu đáo nhất.

Thế nhưng, chính trong gian khó, tinh thần “Đổi mới, Đoàn kết, Trách nhiệm, Kỷ cương, Chất lượng, Vì Công lý” lại ngời sáng hơn bao giờ hết. Ban lãnh đạo Tòa án tỉnh Bắc Ninh đã chủ động, quyết liệt điều hành, gắn chặt kỷ cương công vụ với trách nhiệm người đứng đầu, biến những áp lực thành nguồn động lực bứt phá mạnh mẽ.

Chia sẻ về định hướng điều hành, đồng chí Chu Lệ Hường – Chánh án TAND tỉnh Bắc Ninh nhấn mạnh: "Việc chuyển đổi sang mô hình Tòa án khu vực mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra bài toán lớn về áp lực nhân sự và cơ sở vật chất. Để giữ vững niềm tin công lý, tập thể TAND hai cấp tỉnh Bắc Ninh luôn xác định việc nâng cao chất lượng xét xử, đẩy mạnh cải cách tư pháp và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin là những nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu. Chúng tôi kiên quyết xây dựng đội ngũ cán bộ vững vàng về bản lĩnh chính trị, trong sáng về đạo đức, hướng tới một Tòa án thực sự gần dân, vì dân, bảo vệ công lý và phụng sự nhân dân một cách thực chất nhất."

Trái tim nóng phía sau lớp áo choàng

Hoạt động xét xử chưa bao giờ là một hành trình dễ dàng, bởi mỗi phán quyết được đưa ra đều định đoạt số phận, danh dự của một con người, hay hạnh phúc của một gia đình. Phía sau chiếc áo choàng Thẩm phán trang nghiêm là những nỗ lực thấu tình đạt lý, mang lại sự bình yên cho xã hội.

Và khi trọng tâm của hoạt động xét xử là bảo vệ quyền con người, bảo vệ công lý và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân thì vai trò của người “cầm cân nảy mực” lại càng quan trọng. Khẳng định tinh thần thượng tôn pháp luật, trong 8 tháng đầu năm 2026, TAND hai cấp tỉnh Bắc Ninh đã giải quyết thành công 9.313 vụ, việc trên tổng số 13.668 vụ, việc phải giải quyết, đạt tỷ lệ 68,1%.

Đáng chú ý, toàn tỉnh Bắc Ninh không để xảy ra bất kỳ vụ việc nào giải quyết quá hạn luật định; các phán quyết bảo đảm đúng người, đúng tội, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng kết án oan người vô tội hay bỏ lọt tội phạm.

Hoạt động tranh tụng và giải quyết án ghi nhận những chuyển biến tích cực ở tất cả các lĩnh vực. Lĩnh vực hình sự đạt tỷ lệ giải quyết 87% (2.072 vụ/4.385 bị cáo). Các vụ án trọng điểm, kinh tế, tham nhũng phức tạp được tập trung giải quyết kịp thời, tạo hiệu ứng giáo dục, răn đe cao trong xã hội.

Ở lĩnh vực dân sự, hôn nhân và gia đình, cái tâm của người Thẩm phán lại lấp lánh qua 4.864 vụ án hòa giải thành công, trong đó có 1.070 đơn hòa giải thành theo Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án. Sự kiên trì đối thoại, lắng nghe của các Thẩm phán đã giúp hàn gắn những rạn nứt, giữ gìn sự bình yên ấm áp trong từng nếp nhà nhân dân. Bên cạnh đó, công tác thi hành án hình sự đạt tỷ lệ ra quyết định chuẩn xác 99,7% (đối với 4.32 bị án), bảo đảm tính nghiêm minh và nhân văn của pháp luật.

Là đơn vị có số lượng vụ án, vụ việc thụ lý lớn nhất trong TAND hai cấp tỉnh Bắc Ninh, đồng thời chịu áp lực lớn sau khi sáp nhập, mở rộng địa bàn theo mô hình Tòa án nhân dân khu vực, TAND khu vực 2 – Bắc Ninh đã nỗ lực triển khai nhiều giải pháp trong tổ chức, điều hành, bảo đảm tiến độ và chất lượng giải quyết, xét xử các loại vụ án.

Chia sẻ về những khó khăn của đơn vị, đồng chí Nguyễn Hà Giang, Chánh án TAND khu vực 2 – Bắc Ninh cho biết: “Địa bàn TAND khu vực 2 – Bắc Ninh phụ trách rộng, số lượng vụ án, vụ việc phải giải quyết lớn, trong khi tình hình tội phạm, nhất là tội phạm về ma túy, xâm phạm tính mạng, sức khỏe, cùng các tranh chấp dân sự, lao động có chiều hướng gia tăng và ngày càng phức tạp. Trước áp lực về khối lượng công việc, lãnh đạo đơn vị xác định phải siết chặt kỷ luật, kỷ cương, thường xuyên kiểm tra tiến độ, phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm. Qua đó, mỗi cán bộ, công chức nâng cao tính chủ động, bám sát tiến độ từng vụ việc, hạn chế án tồn đọng, kéo dài, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xét xử, đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn có tốc độ phát triển kinh tế - xã hội nhanh".

Khát vọng số và hành trình thắp sáng niềm tin tư pháp

Không chỉ tiến bước với những lối mòn đã cũ, TAND hai cấp tỉnh Bắc Ninh tự hào bước vào kỷ nguyên phát triển mới với vị thế là một trong những đơn vị đi đầu thực hiện thí điểm các nhiệm vụ chuyển đổi số của ngành. Tư duy chính luận hiện đại đặt ra yêu cầu: Tư pháp không chỉ chuẩn mực mà phải tinh gọn, công khai và minh bạch.

Giờ đây, những rào cản địa lý và khoảng cách về không gian đã được xóa nhòa bởi hệ thống hạ tầng thông tin hiện đại. Đường truyền số liệu chuyên dùng (WAN) kết nối thông suốt từ TANDTC đến TAND tỉnh và các khu vực như một "mạch máu" bảo đảm mọi dữ liệu, chỉ đạo điều hành luôn an toàn, ổn định.

Trên nền tảng số hóa TAND hai cấp tỉnh Bắc Ninh đang vận hành một hệ sinh thái phần mềm dùng chung vô cùng hiệu quả. Từ phần mềm Quản lý Tòa án, hệ thống quản lý cán bộ, điều hành văn bản cho đến Trợ lý ảo AI hay Cổng công bố bản án... tất cả đã thay đổi hoàn toàn thói quen làm việc truyền thống.

Đặc biệt, việc khẩn trương triển khai thí điểm Phần mềm Quản lý án toàn trình – với quy trình chuẩn hóa dữ liệu, cập nhật hồ sơ điện tử liên thông từ khâu thụ lý đến khi kết thúc – đã tạo nên một bước đột phá mang tính bước ngoặt. Đến nay, việc hoàn thành nhập liệu toàn diện trên phần mềm quản lý án chính là minh chứng cho một tư duy tư pháp tinh gọn, minh bạch trên môi trường điện tử.

Sự chuyển mình mạnh mẽ này không chỉ làm thay đổi diện mạo của môi trường làm việc tại đơn vị, mà quan trọng hơn, đã thổi một luồng sinh khí mới vào tư duy của con người. Đội ngũ cán bộ, công chức TAND hai cấp tỉnh Bắc Ninh giờ đây không chỉ giỏi nghiệp vụ mà còn tinh thông kỹ năng số, chủ động làm chủ công nghệ để phụng sự nhân dân.

Hiện thực hóa khát vọng đó, 409 phiên tòa xét xử trực tuyến được tổ chức thành công trong 8 tháng đầu năm chính là bấy nhiêu lần rào cản địa lý bị xóa nhòa, giúp bảo đảm an toàn tư pháp và tiết kiệm tối đa ngân sách công.

Phần mềm Quản lý án toàn trình và Trợ lý ảo AI với hơn 41.513 lượt sử dụng đã trở thành những người bạn đồng hành đắc lực, nâng tầm trí tuệ và hiệu suất cho các Thẩm phán. Hơn 4.705 bản án, quyết định được công khai trên Cổng thông tin điện tử chính là lời cam kết về sự liêm chính trước nhân dân.

Sự hòa quyện giữa tinh thần thượng tôn pháp luật và dòng chảy công nghệ chính là nền tảng vững chắc để TAND hai cấp tỉnh Bắc Ninh thắp sáng niềm tin tư pháp, xứng đáng là thành trì bảo vệ công lý trong kỷ nguyên mới.

Thu Trang - Lê Đại