Năng lực đáng lưu tâm của Công ty Xây dựng số 2 Yên Bái
Chỉ trong tháng 6/2026, Công ty CP Xây dựng số 2 Yên Bái liên tiếp trúng 3 gói thầu tại xã Trấn Yên tỉnh Lào Cai, tổng giá trị hơn 25,7 tỷ đồng. Đi cùng “thành tích” đáng chú ý này là tỷ lệ tiết kiệm "nhỏ giọt", trong khi E-HSMT của một gói thầu còn dẫn chiếu nhiều tiêu chuẩn, quy chuẩn đã được thay thế hoặc hết hiệu lực.
Điệp khúc trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm "nhỏ giọt"
Theo tìm hiểu, Công ty CP Xây dựng số 2 Yên Bái (gọi tắt là Công ty số 2 Yên Bái) có địa chỉ tại tổ dân phố Hồng Thắng, phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai; người đại diện theo pháp luật là ông Phạm Văn Tuyến. Doanh nghiệp được thành lập từ năm 2000.
Trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, doanh nghiệp này sở hữu một bản hồ sơ năng lực "đáng mơ ước" đối với bất kỳ nhà thầu nào. Cụ thể, Công ty số 2 Yên Bái từng tham gia 59 gói thầu nhưng trúng tới 55 gói, chỉ trượt vỏn vẹn 2 gói (1 gói chưa có kết quả và 1 gói bị huỷ), với tổng giá trị trúng thầu lên tới hơn 490,1 tỷ đồng.
Tại địa bàn xã Trấn Yên, Công ty số 2 Yên Bái từ lâu đã được biết đến là một "nhà thầu quen mặt". Trước đây, khi thực hiện chủ trương bỏ Ban quản lý khu vực để thành lập các ban quản lý của xã, doanh nghiệp này đã liên tục trúng các gói thầu với tỷ lệ tiết kiệm cực thấp tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Trấn Yên. Và nay, khi về thi công các dự án do UBND xã Trấn Yên làm chủ đầu tư, "kịch bản" này tiếp tục được lặp lại.
Tại xã Trấn Yên, trong tháng 6/2026, Công ty số 2 Yên Bái liên tiếp được phê duyệt trúng 3 gói thầu xây lắp. Điểm chung đáng chú ý là mức chênh lệch giữa giá gói thầu và giá trúng thầu tại từng gói đều dưới 0,5%.
Cụ thể, ngày 18/6/2026, ông Nguyễn Đức Hùng, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Trấn Yên, ký Quyết định số 49/QĐ-BQLDA phê duyệt Công ty số 2 Yên Bái trúng gói thầu "Chỉnh trang đô thị khu trung tâm xã Trấn Yên, tỉnh Lào Cai", với giá hơn 3,97 tỷ đồng. Phần chênh lệch so với giá gói thầu hơn 5,7 triệu đồng, tương ứng khoảng 0,1%.
Đến ngày 29/6/2026, ông Nguyễn Đức Hùng tiếp tục ký hai quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu đối với Công ty số 2 Yên Bái.
Tại Quyết định số 132/QĐ-BQLDA, Công ty số 2 Yên Bái trúng Gói thầu số 03: Thi công xây dựng công trình "Cải tạo, nâng cấp đường thôn Đồng Đát - Khe Đát - Yên Thái, xã Trấn Yên, tỉnh Lào Cai". Giá trúng thầu 12.170.363.000 đồng; thời gian thực hiện 240 ngày. Như vậy, phần chênh lệch là 57.521.910 đồng, tương ứng tỷ lệ tiết kiệm khoảng 0,47%.
Cùng ngày, tại Quyết định số 133/QĐ-BQLDA, doanh nghiệp này được phê duyệt trúng Gói thầu số 08: Thi công các hạng mục còn lại thuộc dự án đầu tư xây dựng công trình thoát nước đường từ tỉnh lộ 163 đi trung tâm xã Tân Đồng, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái. Giá trúng thầu là 9.623.404.000 đồng; thời gian thực hiện 90 ngày. Phần chênh lệch là 41.000.759 đồng, tương ứng khoảng 0,42%.
E-HSMT dẫn chiếu nhiều tiêu chuẩn, quy chuẩn đã được thay thế
Việc một nhà thầu liên tiếp trúng các dự án tại một địa phương với mức tiết kiệm "tượng trưng" là một vấn đề cần lưu tâm. Đáng chú ý, khi phóng viên tiến hành tìm hiểu ngẫu nhiên tại gói thầu "Xây dựng công trình thoát nước đường từ tỉnh lộ 163 đi trung tâm xã Tân Đồng huyện Trấn Yên" (trị giá hơn 9,6 tỷ đồng), chúng tôi nhận thấy, hàng loạt tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng hết hiệu lực pháp luật được chủ đầu tư đưa vào làm tiêu chí đánh giá.
Cụ thể, trong hồ sơ mời thầu gói này, chủ đầu tư đã áp dụng các Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) như: TCVN 5574:2012 (về Kết cấu bê tông và bê tông cốt thép - đã bị thay thế bởi TCVN 5574:2018); TCVN 5575:2012 (về Kết cấu thép - đã hết hiệu lực, thay bởi TCVN 5575:2024); TCVN 4085:2011 (về Kết cấu gạch đá - đã bị thay thế bởi TCVN 4085:2025) hay TCVN 8791:2011 (về Sơn tín hiệu giao thông - đã bị thay thế bởi TCVN 8791:2018). Kéo theo đó là hàng loạt tiêu chuẩn hết hiệu lực khác như TCVN 8863:2011; TCVN 4756:1989; TCVN 3254-1989.
Nghiêm trọng hơn, nếu các TCVN mang tính chất khuyến khích, thì các Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) lại mang tính chất bắt buộc phải tuân thủ trong hoạt động xây dựng. Thế nhưng, chủ đầu tư lại kê khai QCVN 41:2019/BGTVT trong khi văn bản này đã bị thay thế hoàn toàn bởi QCVN 41:2024/BGTVT.
Chưa dừng lại ở đó, hàng loạt Tiêu chuẩn xây dựng (TCXDVN) hết hiệu lực cũng được chủ đầu tư áp dụng và kê khai như: TCXDVN 170:2007 (thay bởi TCVN 170:2022); TCXDVN 104:2007 (thay bởi TCVN 13592:2022). Đặc biệt nhất là TCXDVN 371:2006, tiêu chuẩn này đã chính thức hết hiệu lực từ năm 2013 nhưng đến năm 2026 vẫn được chủ đầu tư đem ra làm "thước đo" lựa chọn nhà thầu.
Theo quy định của pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn về nguyên tắc được áp dụng tự nguyện, trừ trường hợp được viện dẫn trong văn bản quy phạm pháp luật hoặc quy chuẩn kỹ thuật; trong khi quy chuẩn kỹ thuật thuộc diện bắt buộc áp dụng.
Tuy nhiên, E-HSMT là căn cứ để nhà thầu chuẩn bị hồ sơ dự thầu, đồng thời là cơ sở để bên mời thầu tổ chức đánh giá và thực hiện hợp đồng. Do đó, việc cùng một hồ sơ dẫn chiếu nhiều tài liệu đã được thay thế hoặc hủy bỏ có thể gây thiếu thống nhất trong quá trình thi công, kiểm tra và nghiệm thu nếu không được rà soát, cập nhật hoặc giải thích rõ.
Việc doanh nghiệp liên tiếp trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm thấp, cùng những nội dung kỹ thuật nêu trên là các vấn đề cần được công khai, giải trình nhằm bảo đảm tính chặt chẽ của hồ sơ và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.
Để bảo đảm thông tin khách quan, đề nghị UBND xã Trấn Yên, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Trấn Yên và các đơn vị liên quan rà soát, làm rõ căn cứ lựa chọn hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn trong E-HSMT; trách nhiệm của đơn vị lập, thẩm định hồ sơ; việc cập nhật các phiên bản hiện hành trong hợp đồng và quá trình tổ chức thi công, nghiệm thu công trình.
Báo Công lý sẽ tiếp tục liên hệ với chủ đầu tư cùng các đơn vị liên quan để làm rõ những nội dung trên và thông tin đến bạn đọc trong những bài tiếp theo.