Thanh Hóa: Điểm du lịch cộng đồng Đồng Bớp, mở hướng đi mới cho kinh tế xã Mậu Lâm

Sự kiện không chỉ đánh dấu bước khởi đầu cho một sản phẩm du lịch mới, mà còn khẳng định quyết tâm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Mậu Lâm sau khi thực hiện sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị hành chính theo chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước.

Trầm tích lịch sử và sức hút từ “chiều sâu” bản sắc Mường

Khác với những địa danh du lịch được đô thị hóa nhanh chóng, Đồng Bớp (thôn Đồng Tâm) mang trong mình dòng chảy lịch sử đầy tự hào. Từ hàng trăm năm trước, các thế hệ cư dân cổ, tiêu biểu là các dòng họ Bùi, họ Quách và nhiều dòng họ khác, đã từ vùng đất Hòa Bình cùng các địa phương lân cận di cư đến đây để khai phá đất đai, dựng nhà, lập bản và tạo dựng cuộc sống.

Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, tinh thần đoàn kết, gắn bó máu thịt với đất, với rừng đã tạo nên một cộng đồng dân cư Đồng Bớp nghĩa tình, giàu lòng yêu nước và giữ gìn vẹn nguyên bản sắc.

Về mặt địa lý và cảnh quan, tạo hóa đã ban tặng cho Đồng Bớp một không gian thanh bình, khí hậu trong lành với sự đan xen hài hòa giữa núi rừng, ruộng đồng và những nếp nhà sàn truyền thống. Thế nhưng, dưới góc nhìn thời sự và phát triển kinh tế di sản, giá trị cốt lõi và nội lực hấp dẫn nhất của vùng đất này lại nằm ở yếu tố con người.

Sự chân chất, mộc mạc, hiếu khách cùng hệ thống phong tục tập quán, tiếng nói, trang phục thổ cẩm và văn hóa ẩm thực đặc trưng chính là nguồn tài nguyên bản địa vô giá. Nếu biết khai thác một cách khoa học, những giá trị bình dị này sẽ trở thành nguồn lực kinh tế mạnh mẽ, phục vụ trực tiếp cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Tại lễ khai trương, không gian di sản đã được lan tỏa thông qua những dải cạp váy Mường tinh xảo, tiếng chiêng rộn rã cùng các điệu múa truyền thống do chính người dân bản địa thực hiện. Khẩu hiệu "Bản sắc Mường lan tỏa" và "Đồng Bớp - điểm đến yêu thương" được căng trang trọng trên lễ đài, như một tuyên ngôn khẳng định: Mậu Lâm quyết tâm biến kho tàng văn hóa của cha ông thành động lực phát triển kinh tế trong kỷ nguyên mới.

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Người dân là chủ thể, văn hóa là nền tảng

Xác định tầm quan trọng của dự án, Thường trực Đảng ủy, Ban Thường vụ Đảng ủy và lãnh đạo UBND xã Mậu Lâm đã trực tiếp đồng hành chỉ đạo sát sao cùng các ban ngành, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể. Địa phương đã triển khai đồng bộ các giải pháp thời sự từ tuyên truyền, vận động, khảo sát định hướng đến tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng nghiệp vụ du lịch, vận động các hộ gia đình cải tạo chỉnh trang nhà cửa, đường làng ngõ xóm để hình thành các sản phẩm trải nghiệm đầu tiên.

Mô hình kinh tế tại Đồng Bớp được vận hành chặt chẽ theo phương châm chiến lược: “Dân làm - dân hưởng lợi - Nhà nước đồng hành”. Phát biểu chỉ đạo định hướng nhiệm vụ tại buổi lễ, ông Hoàng Văn Thủy, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Mậu Lâm nhấn mạnh:

“Nếu không có sự đồng lòng của Nhân dân thì không thể có du lịch cộng đồng. Nhà nước có thể định hướng, hỗ trợ, tạo điều kiện; nhưng người dân mới là chủ thể làm nên sản phẩm và quyết định sự thành công của du lịch cộng đồng... Hành trình mới không nhất thiết phải bắt đầu bằng những công trình lớn, những khoản đầu tư lớn, mà có thể bắt đầu từ một con đường sạch hơn, một ngôi nhà đẹp hơn, một món ăn ngon hơn, một câu chuyện được kể hay hơn, một nụ cười thân thiện hơn và một người dân có ý thức làm du lịch hơn.”

Người dân Đồng Bớp đã thực sự bắt tay vào hành động thực tế. Nhiều hộ gia đình đã mạnh dạn đăng ký tham gia, tự bỏ vốn đầu tư chỉnh trang khuôn viên, xây dựng dịch vụ lưu trú homestay và ẩm thực. Sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức của người dân từ tư duy sản xuất nông nghiệp thuần túy sang tư duy làm kinh tế dịch vụ chính là bước thắng lợi đầu tiên của cấp ủy, chính quyền địa phương.

Anh Bùi Văn Tình, đại diện cho các hộ gia đình tiên phong xúc động chia sẻ: “Trước đây, gia đình tôi chỉ quen với việc làm ruộng, làm nương, thu nhập bấp bênh lắm. Khi được cấp ủy, chính quyền địa phương tuyên truyền, hướng dẫn và định hướng về tiềm năng của bản làng mình, chúng tôi mới nhận ra nếp nhà sàn, món ăn truyền thống, bộ váy áo của cha ông lại chính là tài sản quý giá. Gia đình tôi đã mạnh dạn bàn nhau, tự gom góp và bỏ vốn để đầu tư, sửa sang lại nhà cửa, dọn dẹp khuôn viên… để làm homestay đón khách. Chúng tôi không trông chờ, ỷ lại. Được chính quyền đồng hành hỗ trợ tập huấn, bà con trong thôn phấn khởi lắm. Chúng tôi cam kết sẽ làm du lịch bằng cái tâm, bằng sự chân thành của người Mường để giữ chữ tín cho Đồng Bớp.”

Hành trình dài hơi và những nhiệm vụ trọng tâm mang tính chiến lược

Khẳng định trước toàn thể nhân dân và các vị đại biểu, lãnh đạo UBND xã Mậu Lâm nhấn mạnh Lễ khai trương ngày 31/8 mới chỉ là điểm khởi đầu cho một hành trình lâu dài, kiên trì và bài bản. Để đưa Đồng Bớp trở thành một điểm sáng trên bản đồ du lịch tỉnh Thanh Hóa, chính quyền xã đã đề ra các nhiệm vụ trọng tâm mang tính định hướng dài hạn cho chi ủy, ban ngành và nhân dân thôn Đồng Tâm: Phát triển gắn liền với bảo tồn di sản; Hành động cụ thể, chắc chắn; Xây dựng câu chuyện văn hóa làm “linh hồn” sản phẩm; Kiên quyết xây dựng môi trường du lịch xanh - sạch – đẹp; Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ; Đẩy mạnh công nghệ và liên kết vùng; Nhà nước đồng hành – Nhân dân chủ động.

Theo quy hoạch và định hướng xây dựng, điểm du lịch cộng đồng Đồng Bớp được phát triển theo mô hình du lịch xanh tuần hoàn, nơi du khách vừa là người thưởng lãm, vừa là một phần của dòng chảy đời sống bản địa.

Hệ thống nhà sàn truyền thống của người Mường tại đây đang được cải tạo, nâng cấp để phục vụ dịch vụ lưu trú. Du khách đến với Đồng Bớp sẽ có cơ hội sinh hoạt chung dưới một mái nhà với gia chủ, nghe các cụ già kể khan, xem các mế dệt vải và học cách thêu thùa các họa tiết cạp váy Mường độc đáo.

Du lịch Đồng Bớp không thể thiếu việc khám phá văn hóa ẩm thực đặc trưng. Người dân nơi đây đang hoàn thiện thực đơn đón khách bằng những món ăn dân dã nhưng vô cùng kỳ công như: gà đồi nướng mọi, lợn mán cắp nách quay lá móc mật, xôi ngũ sắc dẻo thơm, măng đắng rừng luộc chấm muối ớt, và không thể thiếu ché rượu cần nồng đượm, uống một ngụm là say lòng viễn khách.

Điểm nhấn của Đồng Bớp là hệ thống hồ nước sinh thái nội khu kết hợp với các mô hình trồng trọt hữu cơ. Du khách có thể đạp xe quanh các cung đường uốn lượn ven đồi, lội suối bắt cá, tham gia gặt lúa mùa vàng hoặc tự tay hái những loại rau rừng, trái cây đặc sản trong vườn nhà dân. Những tiểu cảnh mang đậm chất liệu tự nhiên cũng đang được dựng lên để tạo điểm nhấn chụp ảnh lưu niệm cho giới trẻ.

Với sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của nhân dân thôn Đồng Tâm, điểm du lịch cộng đồng Đồng Bớp không chỉ được kỳ vọng sẽ làm thay đổi diện mạo nông thôn mới của xã Mậu Lâm, mà còn là lời giải bài toán đồng thời giữa tăng trưởng kinh tế và bảo tồn văn hóa. Mục tiêu hướng tới là để mỗi du khách khi rời chân khỏi nơi đây đều ghi nhớ: “Đồng Bớp đẹp, Đồng Bớp có bản sắc, người Đồng Bớp thân thiện, món ăn Đồng Bớp ngon và nhất định tôi sẽ trở lại”.

Một số hình ảnh tại buổi Lễ:

Thu Trang