Mức phạt nâng tới 20 triệu, Pharmacity vẫn 'nhờn luật' bán thuốc không đơn

Mua thuốc đặc trị dễ như mua kẹo

Theo ghi nhận thực tế của phóng viên tại một số cơ sở thuộc hệ thống Pharmacity trên địa bàn TP. Hà Nội, việc tiếp cận các loại thuốc thuộc danh mục phải có chỉ định của bác sĩ diễn ra vô cùng dễ dàng. Người mua không cần xuất trình đơn thuốc, thậm chí không cần mô tả kỹ triệu chứng bệnh lý, nhân viên nhà thuốc vẫn sẵn sàng tư vấn và xuống tay bán hàng.

Cụ thể, tại Nhà thuốc Pharmacity số 70 Ngọc Khánh (phường Ngọc Hà), phóng viên đã dễ dàng mua được thuốc Flunarizine 5mg. Trên bao bì sản phẩm này in rõ dòng chữ “Thuốc bán theo đơn”, về mặt y khoa, Flunarizine là thuốc chuyên biệt trong điều trị dự phòng đau nửa đầu, có nguy cơ gây ra nhiều tác dụng phụ ảnh hưởng đến hệ thần kinh, đòi hỏi phải có sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ trong suốt quá trình sử dụng.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại Nhà thuốc Pharmacity số 65 Trần Cung (phường Nghĩa Tân). Tại đây, khi phóng viên hỏi mua Duphaston 10mg một loại thuốc nội tiết dùng trong sản phụ khoa để điều trị rối loạn kinh nguyệt, lạc nội mạc tử cung hoặc hỗ trợ giữ thai do thiếu hụt progesterone nhân viên bán hàng lập tức thanh toán và giao thuốc mà không hề đưa ra bất kỳ yêu cầu nào về đơn kê của bác sĩ chuyên khoa.

Theo tìm hiểu, thực trạng tự ý bán thuốc kê đơn không có đơn của bác sĩ không phải là cá biệt mà đang diễn ra tại nhiều cơ sở khác thuộc chuỗi nhà thuốc Pharmacity trên địa bàn thủ đô.

“Nhờn luật” bất chấp chế tài tăng nặng

Đáng ngại hơn, sự buông lỏng trong quản lý của hệ thống này lại diễn ra đúng thời điểm cơ quan chức năng đang siết chặt các quy định pháp lý. Theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế (có hiệu lực từ ngày 15/5/2026), mức phạt đối với hành vi bán thuốc kê đơn không có đơn thuốc đã được nâng lên đáng kể, dao động từ 10 đến 20 triệu đồng.

Việc tăng mạnh khung hình phạt cho thấy quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc lập lại trật tự thị trường dược phẩm. Tuy nhiên, dường như chế tài này vẫn chưa đủ sức răn đe đối với chuỗi nhà thuốc lớn như Pharmacity.

Trước đó, hệ thống này đã liên tục bị cơ quan chức năng "tuýt còi" vì lỗi vi phạm tương tự: Năm 2022, công ty Cổ phần Dược phẩm Pharmacity (địa chỉ 248A Nơ Trang Long, phường 12, quận Bình Thạnh, TP.HCM) bị Sở Y tế TP.HCM xử phạt 30 triệu đồng. Năm 2023, Nhà thuốc Pharmacity số 566 tại Hà Nội (địa chỉ 72-74 Hàng Bông, quận Hoàn Kiếm) tiếp tục bị cơ quan chức năng xử phạt 30 triệu đồng cùng với hành vi bán thuốc kê đơn trái quy định.

Các chuyên gia y tế liên tục cảnh báo, thuốc kê đơn là nhóm có dược tính mạnh, việc sử dụng tùy tiện không chỉ gây nguy cơ che giấu triệu chứng, làm chậm tiến trình điều trị đúng hướng mà còn dẫn đến các biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe. Nguy hại hơn, việc mua bán thuốc kê đơn tràn lan là một trong những nguyên nhân hàng đầu làm gia tăng tình trạng kháng kháng sinh tại Việt Nam. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) trong giai đoạn 2020 - 2023, Việt Nam đã ghi nhận gần 300.000 ca tử vong có liên quan đến tình trạng kháng thuốc.

Trước thực trạng trên, dư luận không khỏi đặt câu hỏi: Vì sao một thương hiệu lớn, sở hữu gần 1.000 cửa hàng đạt chuẩn GPP tại 34 tỉnh, thành phố và đội ngũ gần 5.000 dược sĩ như Pharmacity lại để xảy ra lỗ hổng quản lý nghiêm trọng như vậy? Đây là lỗi chủ quan của từng nhân viên, sự buông lỏng của quản lý cửa hàng hay là lỗ hổng mang tính hệ thống trong quy trình kiểm soát nội bộ? Và nếu người bệnh gặp biến chứng nguy hiểm do dùng thuốc sai chỉ định, Pharmacity sẽ chịu trách nhiệm ra sao?

Để bảo vệ quyền lợi và an toàn sức khỏe cho người tiêu dùng, thiết nghĩ Thanh tra Sở Y tế Hà Nội và các cơ quan chức năng cần sớm vào cuộc kiểm tra, làm rõ hoạt động kinh doanh tại các cơ sở thuộc hệ thống Pharmacity. Bên cạnh việc xử lý hành vi bán thuốc không đơn, cần rà soát toàn diện các nội dung về hóa đơn chứng từ, niêm yết giá và hoạt động kinh doanh các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe tại chuỗi hệ thống này.

Báo Công lý sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc.

Trang Nguyễn