TAND tỉnh Lai Châu: Ổn định hoạt động, hướng tới đột phá trong năm 2026

Phóng viên: Thưa ông, sau gần một năm triển khai mô hình TAND khu vực theo Nghị quyết 18-NQ/TW, ông đánh giá như thế nào về quá trình sắp xếp, ổn định tổ chức và hiệu quả hoạt động của hệ thống TAND hai cấp tỉnh Lai Châu?

Chánh án Nguyễn Xuân Hòa: Có thể khẳng định, quá trình triển khai mô hình TAND khu vực tại Lai Châu đã đạt được những kết quả tích cực, ổn định nhanh hơn so với dự kiến. Ngay sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức, bộ máy các TAND khu vực đã vận hành thông suốt, không để xảy ra gián đoạn trong công tác xét xử. Ban Thường vụ, lãnh đạo Toà án tỉnh đã chủ động điều động, biệt phái cán bộ để bảo đảm nhân lực, giải quyết những vụ việc phát sinh theo thẩm quyền mới, địa hạt pháp lý mới, đáp ứng yêu cầu thực tiễn công tác. Đây là tiền đề quan trọng để chúng tôi nâng cao hiệu quả hoạt động trong giai đoạn tới.

Phóng viên: Trong năm 2025, công tác xét xử và giải quyết án của TAND hai cấp đạt tỷ lệ cao, không để tồn đọng kéo dài. Theo ông, yếu tố nào giúp ngành Tòa án Lai Châu duy trì được sự thông suốt trong bối cảnh sắp xếp tổ chức và thiếu hụt biên chế?

Chánh án Nguyễn Xuân Hòa: Chúng tôi xác định con người là yếu tố quyết định. Ngay từ đầu năm, TAND tỉnh đã chủ động phân bổ nhân lực hợp lý, điều động kịp thời để không đơn vị nào thiếu hụt cán bộ quá mức. Thứ hai, công tác điều hành, giám sát tiến độ giải quyết án được thực hiện sát sao, có kiểm tra, có cảnh báo sớm. Thứ ba, các đơn vị đã phát huy tối đa tinh thần trách nhiệm, nêu cao ý thức phục vụ nhân dân. Nhờ vậy, tỷ lệ giải quyết án đạt trên 95%, tất cả các hồ sơ xử lý hành chính đều được giải quyết dứt điểm, không để tồn đọng hay phát sinh khiếu kiện kéo dài.

Phóng viên: Một trong những khó khăn lớn hiện nay là thiếu biên chế, cơ sở vật chất xuống cấp và thiết bị công nghệ chưa đồng bộ. Ông có thể chia sẻ rõ hơn những vướng mắc cụ thể và kiến nghị của Tòa án tỉnh đối với TANDTC trong thời gian tới?

Chánh án Nguyễn Xuân Hòa: Đây thực sự là khó khăn mang tính hệ thống. Tòa án Lai Châu hiện thiếu 11 biên chế so với chỉ tiêu, trong khi khối lượng công việc tăng lên sau sắp xếp. Cơ sở vật chất, đặc biệt là phòng xét xử, còn chật hẹp, thiếu không gian chức năng theo yêu cầu cải cách tư pháp. Trang thiết bị công nghệ thông tin phần lớn đã cũ, chưa đáp ứng tốt xét xử trực tuyến. Chúng tôi đã kiến nghị TANDTC sớm bổ sung cấp kinh phí để đầu tư nâng cấp, cải tạo trụ sở, trang bị đồng bộ hệ thống xét xử trực tuyến, âm thanh, ghi hình… Đặc biệt, rất cần bổ sung cán bộ chuyên trách CNTT để đáp ứng tiến trình chuyển đổi số trong ngành.

Phóng viên: Việc chuyển đổi số trong hoạt động Tòa án đang được TANDTC chỉ đạo quyết liệt. TAND tỉnh Lai Châu đã triển khai những bước đi cụ thể nào và đâu là khó khăn lớn nhất khi triển khai xét xử trực tuyến tại địa bàn miền núi?

Chánh án Nguyễn Xuân Hòa: Chúng tôi đã từng bước triển khai xét xử trực tuyến tại các điểm cầu trung tâm, kết nối với một số TAND khu vực. Một số loại án hành chính, dân sự đã được tổ chức phiên tòa trực tuyến thử nghiệm và bước đầu đem lại hiệu quả tốt. Khó khăn lớn nhất là hạ tầng đường truyền và thiết bị còn hạn chế, đặc biệt tại các huyện vùng sâu, vùng xa. Việc bố trí cán bộ kỹ thuật chuyên trách cũng là một thách thức. Tuy vậy, đây là xu thế tất yếu, nên chúng tôi đang ưu tiên huy động các nguồn lực, tăng cường đào tạo để từng bước khắc phục, tiến tới triển khai đồng bộ hơn trong năm 2026.

Phóng viên: Được biết, TAND tỉnh đã kiến nghị hỗ trợ hơn 1 tỷ đồng phục vụ sắp xếp tổ chức và đầu tư trang thiết bị. Ông kỳ vọng thế nào nếu nguồn kinh phí này được phê duyệt và đưa vào sử dụng trong năm 2026?

Chánh án Nguyễn Xuân Hòa: Nếu được phê duyệt, nguồn kinh phí này sẽ giúp các TAND khu vực nâng cấp đáng kể điều kiện làm việc, đặc biệt là hệ thống công nghệ phục vụ xét xử trực tuyến. Đồng thời, chúng tôi có thể đầu tư cải tạo một số hạng mục cơ sở vật chất đã xuống cấp nghiêm trọng, đảm bảo môi trường làm việc khang trang, thuận tiện cho cán bộ và người dân đến Tòa án. Đây cũng sẽ là cú hích quan trọng để hệ thống Tòa án tỉnh bắt nhịp với yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới.

Phóng viên: Ngoài công tác chuyên môn, TAND tỉnh Lai Châu có những định hướng gì trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, thẩm phán và xây dựng hình ảnh người cán bộ Tòa án “vững vàng về nghiệp vụ, chuẩn mực về đạo đức, gần dân, hiểu dân”?

Chánh án Nguyễn Xuân Hòa: Chúng tôi đặc biệt chú trọng công tác xây dựng đội ngũ. Trong năm tới, TAND tỉnh sẽ tăng cường bồi dưỡng kỹ năng xét xử, kỹ năng mềm trong tiếp công dân, đồng thời siết chặt kỷ luật, kỷ cương công vụ. Mỗi cán bộ, thẩm phán phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ gìn phẩm chất đạo đức, ứng xử chuẩn mực. Song song đó, chúng tôi sẽ đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát nội bộ, coi đây là biện pháp phòng ngừa sai phạm từ sớm, từ xa, góp phần xây dựng hình ảnh người cán bộ Tòa án thực sự công tâm, liêm chính và gần gũi với nhân dân.

Phóng viên: Hướng tới năm 2026, ông có thể chia sẻ những mục tiêu trọng tâm và giải pháp đột phá mà TAND tỉnh Lai Châu sẽ tập trung triển khai?

Chánh án Nguyễn Xuân Hòa: Năm 2026, chúng tôi xác định ba trọng tâm: Thứ nhất, tiếp tục nâng cao chất lượng xét xử, giảm tối đa án tồn đọng, phấn đấu tỷ lệ giải quyết án đạt trên 90%. Thứ hai, đẩy mạnh chuyển đổi số, mở rộng mô hình xét xử trực tuyến đến tất cả các TAND khu vực. Thứ ba, kiện toàn tổ chức, bổ sung biên chế, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, thẩm phán đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp. Chúng tôi tin rằng, với sự quan tâm chỉ đạo của TANDTC, sự phối hợp của các cấp, các ngành và nỗ lực của toàn thể cán bộ, ngành Tòa án Lai Châu sẽ hoàn thành tốt nhiệm vụ, góp phần giữ vững kỷ cương pháp luật, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Quang Thuận - Trần Hùng