Xử lý hình sự chủ cơ sở kinh doanh không thực hiện phòng, chống dịch Covid-19

Đợt dịch thứ 4 bùng phát từ ngày 27/4 đến nay đã có hơn 10.000 ca mắc Covid-19 mới tại 40 tỉnh thành, đây là một con số cho thấy tình hình phức tạp của dịch bệnh. Nhiều địa phương đã phải thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 15 và 16 của Chính phủ để phòng, chống dịch, ngăn ngừa dịch bệnh lan rộng trong cộng đồng. Trong đó, nhiều hoạt động kinh doanh ăn uống tại chỗ, nhà hàng, quán karaoke, phòng tập gym, cắt tóc, gội đầu, quán café, massage… phải đóng cửa để phòng chống dịch.

Đây là một biện pháp đã chứng minh hiệu quả thiết thực trong ngăn ngừa dịch lây lan trong cộng đồng. Mặc dù vậy vẫn còn những trường hợp chủ cơ sở kinh doanh không tuân thủ quy định phòng chống dịch, vẫn lén lút kinh doanh, mở cửa cho khách hàng ăn uống tại chỗ, hát hò, tụ tập đông người… gây bức xúc trong dư luận.

Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 diễn biến ngày càng phức tạp, sự thiếu ý thức của bất cứ cá nhân hay đơn vị nào nhất là các cơ sở kinh doanh dịch vụ nào cũng đều có thể làm ảnh hưởng đến nỗ lực chống dịch chung của cả cộng đồng.

Mới đây nhất, ngày 13/6, một cửa hàng trà sữa (trên đường Võ Thị Sáu, Phường 4, thành phố Tây Ninh), và một tiệm spa (trên đường Nguyễn Thái Học, Phường 2, thành phố Tây Ninh) đã bị Sở Y tế Tây Ninh xử phạt vì hành vi "Không thực quyết định của UBND tỉnh trong công tác phòng, chống dịch Covid-19".

Trước đó, UBND tỉnh Tây Ninhyêu cầu tạm dừng các hoạt động dịch vụ, giải trí như massage, spa, xông hơi... từ 0h ngày 12/5. Nhưng ngày 12/6 cơ sở kinh doanh trà sữa kể trên vẫn có 32 người không đảm bảo giãn cách, vi phạm quy định tập trung quá 20 người cùng một thời điểm. Còn tại tiệm spa, lực lượng chức năng phát hiện nơi này vẫn tiến hành hoạt động, phục vụ cho 3 khách hàng.

Hai cơ sở trên đã bị cơ quan chức năng tạm giữ giấy phép kinh doanh, lập biên bản vì vi phạm hành chính về hành vi "Không thực hiện quyết định của UBND tỉnh trong công tác phòng, chống dịch Covid-19".

Trước đó không lâu, tại thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng, một thẩm mỹ viện đã bị xử phạt 7,5 triệu đồng vì tổ chức khai trương không chấp hành các biện pháp phòng chống dịch theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Địa điểm này tụ tập hơn 30 người bao gồm cả người nổi tiếng.

Đây chỉ là ba trong số rất nhiều vụ việc chủ cơ sở kinh doanh không thực hiện nghiêm các quy định phòng chống dịch Covid-19 đã bị phát hiện và xử lý. Liên quan đến vấn đề này, các chuyên gia pháp lý cho rằng, chủ cơ sở kinh doanh không thực hiện phòng, chống dịch Covid-19 theo quy định cần tiếp tục xử lý nghiêm không chỉ xử phạt hành chính mà còn phải xử lý hình sự theo quy định của pháp luật để tăng tính răn đe, giáo dục, phòng ngừa chung.

Trao đổi với phóng viên, luật sư Nguyễn Tiến Sơn, Văn phòng luật sư Hoàng Huy, Đoàn luật sư thành phố Hà Nội cho rằng: Việc bất chấp quy định tạm thời đóng cửa các cơ sở kinh doanh, dịch vụ… để chống dịch Covid-19 là hành vi vi phạm pháp luật, cần được xử lý một cách nghiêm minh theo quy định. Việc xử phạt đối với các cơ sở kinh doanh “chống đối” yêu cầu phòng, chống dịch của cơ quan có thẩm quyền được quy định tại Nghị định số 176/2013/NĐ-CP ngày 14 tháng 11 năm 2013 của Chính phủ.

Tiếp đó, ngày 01/02/2020, Thủ tướng Chính phủ ban hàng Quyết định số 173/QĐ-TTg về việc công bố dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona gây ra. Xác định dịch bệnh Covid-19 là bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A lây lan trong cộng đồng rất nhanh và nguy hiểm.

Để hướng dẫn xác định tội danh liên quan đến phòng, chống dịch Covid-19 theo quy định của Bộ Luật hình sự, ngày 30/3/2020, Hội đồng Thẩm phán TANDTC ban hành Công văn số 45/TANDTC-PC về việc xét xử tội phạm liên quan đến phòng, chống dịch bệnh Covid-19.

Theo đó, chủ cơ sở kinh doanh, người quản lý cơ sở kinh doanh dịch vụ (như quán ba, vũ trường, karaoke, dịch vụ mát-xa, cơ sở thẩm mỹ...) thực hiện hoạt động kinh doanh khi đã có quyết định tạm đình chỉ hoạt động kinh doanh để phòng chống dịch bệnh Covid-19 của cơ quan, người có thẩm quyền, gây thiệt hại từ 100 triệu đồng trở lên do phát sinh chi phí phòng, chống dịch bệnh thì bị xử lý về tội vi phạm quy định về an toàn ở nơi đông người.

Tội vi phạm quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động, về an toàn ở nơi đông người được quy định tại Điều 295 Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Tùy tính chất và mức độ vi phạm, người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đến 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 12 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Việc Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ban hành Văn bản hướng dẫn số 45/TANDTC-PC để cụ thể hóa một số nội dung liên quan đến phòng, chống dịch bệnh Covid-19 quy định trong Bộ luật Hình sự năm 2015. Đây sẽ là căn cứ xử lý hình sự đối với những tổ chức, cá nhân có các hành vi vi phạm, làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm cho người khác.

Như vậy, căn cứ vào những quy định và hướng dẫn pháp luật, các cơ sở dịch vụ kinh doanh nếu cố tình vi phạm quy định tạm thời đóng cửa để phòng, chống dịch Covid-19 của cơ quan, người có thẩm quyền thì có thể sẽ bị phạt tù lên đến 12 năm, luật sư Nguyễn Tiến Sơn nhấn mạnh.

Thiết nghĩ, trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, cùng với sự quyết liệt của các cơ quan chức năng, thì rất cần sự chung sức, đồng lòng của tất cả người dân để cùng chung tay đẩy lùi Covid-19.

(Bài tuyên truyền thực hiện Nghị quyết 84/NQ-CP ngày 29/5/2020 của Chính phủ).

Thu Trang