Lai Châu dồn lực chuẩn bị dự án cao tốc Bảo Hà - Lai Châu

Lai Châu đang tập trung hoàn thiện hồ sơ, chuẩn bị giải phóng mặt bằng và tạo đồng thuận trong nhân dân để dự án sớm được cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư.

Quyết tâm cao cho công trình chiến lược

Chiều 9/7, Ban Chỉ đạo thực hiện Dự án xây dựng cao tốc Bảo Hà - Lai Châu (CT.13) họp nghe báo cáo tiến độ chuẩn bị đầu tư và nhiệm vụ trọng tâm quý III/2026. Hội nghị kết nối trực tuyến từ điểm cầu tỉnh đến các xã, phường có dự án đi qua. Đồng chí Lê Minh Ngân, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo chủ trì.

Cuộc họp diễn ra khi các thủ tục đầu tư đang được đẩy nhanh. Tỉnh xác định đây không chỉ là dự án giao thông lớn, mà còn là nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Tuyến cao tốc được kỳ vọng tháo gỡ điểm nghẽn kết nối, mở không gian phát triển và giúp Lai Châu khai thác tốt hơn lợi thế về cửa khẩu, du lịch, nông nghiệp hàng hóa, công nghiệp chế biến và khoáng sản.

Theo phương án đang được hoàn thiện, tuyến cao tốc có chiều dài khoảng 162 km. Đoạn qua Lai Châu dài khoảng 112,5 km, đoạn qua Lào Cai dài khoảng 49,5 km. Tuyến được quy hoạch với quy mô bốn làn xe hoàn chỉnh, tốc độ thiết kế từ 80 đến 100 km/giờ. Thời gian thực hiện dự kiến trong giai đoạn 2026 - 2031.

Điểm đầu dự án kết nối cao tốc Nội Bài - Lào Cai tại nút giao IC16, khu vực Bảo Hà, tỉnh Lào Cai; điểm cuối tại Cửa khẩu Ma Lù Thàng, xã Phong Thổ, tỉnh Lai Châu. Trên địa bàn Lai Châu, tuyến dự kiến đi qua 12 xã, phường, kết nối với các trục Quốc lộ 32, Quốc lộ 4D và Quốc lộ 12, qua đó liên kết các đô thị, vùng sản xuất, khu du lịch và cửa khẩu.

Địa hình Tây Bắc chia cắt mạnh khiến dự án có yêu cầu kỹ thuật phức tạp. Cổng thông tin điện tử tỉnh Lai Châu cập nhật tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 63.486 tỷ đồng. Các thông số cuối cùng tiếp tục được rà soát trong quá trình hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.

Hoàn thiện hồ sơ, chủ động giải phóng mặt bằng

Thời gian qua, UBND tỉnh Lai Châu đã chỉ đạo các sở, ngành và địa phương triển khai đồng bộ các nhiệm vụ theo chỉ đạo của Trung ương, Tỉnh ủy và Ban Chỉ đạo. Các thành viên Ban Chỉ đạo chủ động theo dõi, đôn đốc và phối hợp xử lý công việc thuộc lĩnh vực phụ trách. Tiến độ chuẩn bị đầu tư cơ bản bám sát Kế hoạch số 2454/KH-UBND của UBND tỉnh.

Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng tỉnh đã hoàn thành khảo sát sơ bộ, lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Hội đồng thẩm định nội bộ đã hoàn thành thẩm định. UBND tỉnh đã trình Thủ tướng Chính phủ báo cáo, đồng thời tiếp thu, giải trình ý kiến của các bộ, ngành để hoàn thiện hồ sơ trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét chủ trương đầu tư.

Công tác phối hợp giữa Lai Châu, Lào Cai và các bộ, ngành Trung ương được duy trì thường xuyên. Hai địa phương đã tổ chức nhiều cuộc làm việc để thống nhất quy mô đầu tư, phương án tuyến, nguồn vốn, cơ chế phối hợp và phương án tổ chức các dự án thành phần. HĐND tỉnh Lai Châu cũng đã ban hành Nghị quyết số 21/NQ-HĐND ngày 3/6/2026, thống nhất một số nội dung triển khai công tác chuẩn bị đầu tư dự án.

Một trong những nhiệm vụ cần chuẩn bị sớm là giải phóng mặt bằng. Qua rà soát sơ bộ, dự án dự kiến sử dụng khoảng 1.305 ha đất trên địa bàn tỉnh Lai Châu, ảnh hưởng khoảng 1.882 hộ dân. Khoảng 941 hộ cần bố trí tái định cư tại 21 khu tái định cư. Đến thời điểm cuộc họp ngày 9/7, có 11 trong tổng số 12 xã, phường đã hoàn thành rà soát các công trình và dự án bị ảnh hưởng.

Khối lượng giải phóng mặt bằng lớn, địa bàn rộng và nhiều khu vực có địa hình phức tạp. Việc thống kê phải chính xác, công khai, bám sát hiện trạng. Các cơ quan chuyên môn tiếp tục cập nhật số liệu đất đai, nhà ở, cây trồng và công trình trên đất. Khu tái định cư cần có hạ tầng thiết yếu, bảo đảm sinh kế lâu dài và phù hợp phong tục của đồng bào các dân tộc.

Mở trục kết nối mới cho Tây Bắc

Cao tốc Bảo Hà - Lai Châu có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một địa phương. Khi được đầu tư đồng bộ, tuyến sẽ kết nối Lai Châu với cao tốc Nội Bài - Lào Cai, vùng Trung du và miền núi phía Bắc, đồng bằng sông Hồng, Thủ đô Hà Nội và các cảng biển phía Bắc. Hoạt động vận chuyển hàng hóa từ biên giới tới các trung tâm kinh tế lớn sẽ thuận lợi, an toàn hơn.

Tuyến cao tốc mở khả năng hình thành trục logistics liên hoàn từ Cửa khẩu Ma Lù Thàng qua trung tâm Lai Châu, tới nút giao Bảo Hà và hệ thống cảng biển phía Bắc. Đây là điều kiện phát triển vận tải, kho bãi, thương mại biên giới và xuất nhập khẩu. Cặp cửa khẩu Ma Lù Thàng của Việt Nam và Kim Thủy Hà của Trung Quốc có thêm cơ hội nâng cao năng lực thông quan, thu hút hàng hóa và khách quốc tế.

Đối với du lịch, thời gian di chuyển được rút ngắn sẽ giúp Lai Châu kết nối hiệu quả hơn với Sa Pa, Lào Cai, Hà Nội và các thị trường khách lớn. Các điểm đến như Sin Suối Hồ, Pu Ta Leng, cao nguyên Sìn Hồ, vùng chè Tân Uyên và những bản du lịch cộng đồng sẽ thuận lợi hơn trong thu hút du khách, nhà đầu tư.

Đối với sản xuất, tuyến đường giúp giảm chi phí logistics cho nông sản, dược liệu, chè, mắc ca và sản phẩm chế biến. Kết nối nhanh với thị trường tiêu thụ góp phần nâng sức cạnh tranh, mở rộng sản xuất và tạo thêm việc làm tại chỗ.

Công trình còn có ý nghĩa về quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Tuyến giao thông hiện đại nâng cao năng lực cơ động, hỗ trợ phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn và bảo đảm an toàn khu vực biên giới. Khi kết nối với hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên cùng các quốc lộ được nâng cấp, CT.13 sẽ hoàn thiện mạng lưới hạ tầng chiến lược của tỉnh.

Đồng thuận của nhân dân là điều kiện then chốt

Kết luận cuộc họp, Bí thư Tỉnh ủy Lê Minh Ngân ghi nhận sự chủ động của Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo, Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng tỉnh, các sở, ngành và địa phương. Đồng chí nhấn mạnh cao tốc Bảo Hà - Lai Châu có ý nghĩa đặc biệt đối với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Các cấp, ngành phải xác định rõ trách nhiệm, tập trung lãnh đạo và thực hiện với quyết tâm cao nhất.

Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu sớm phân cấp, phân quyền cho các địa phương có dự án đi qua. Các sở, ngành phối hợp khẩn trương hoàn thiện phương án cắm cọc giải phóng mặt bằng để có thể triển khai ngay khi đủ điều kiện. Chính quyền cơ sở phải quản lý chặt hiện trạng đất đai và tài sản, không để phát sinh xây dựng, trồng cây hoặc chuyển nhượng trái quy định nhằm trục lợi chính sách.

Công tác tuyên truyền cần thực hiện từ sớm, với nội dung dễ hiểu, sát từng nhóm đối tượng. Người dân phải được cung cấp đầy đủ thông tin về phạm vi thu hồi đất, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và tiến độ dự án. Kiến nghị chính đáng cần được tiếp nhận, giải đáp kịp thời. Công khai, minh bạch sẽ củng cố niềm tin và tạo đồng thuận trong quá trình triển khai.

Dự án có quy mô lớn, thời gian thực hiện dài và tác động trực tiếp đến nhiều hộ dân. Khâu chuẩn bị càng kỹ, quá trình thi công càng thuận lợi. Khi tuyến cao tốc được hình thành, khoảng cách địa lý của tỉnh biên giới sẽ được rút ngắn, không gian phát triển được mở rộng và vị thế địa kinh tế của Lai Châu trong vùng Tây Bắc sẽ có bước chuyển mới.