Từ việc ký kết quy chế phối hợp bảo vệ rừng với các tỉnh giáp ranh đến khảo sát thực địa quần thể khỉ tại Sà Phìn, Lũng Cú, ngành lâm nghiệp Tuyên Quang đang triển khai các giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên rừng, bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ sinh kế người dân.
Bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng và bảo tồn đa dạng sinh học đang đặt ra yêu cầu phối hợp chặt chẽ hơn giữa các địa phương, nhất là tại những khu vực giáp ranh, nơi thường phát sinh nhiều khó khăn trong quản lý, tuần tra và xử lý vi phạm. Từ yêu cầu đó, lực lượng kiểm lâm các tỉnh Thái Nguyên, Tuyên Quang, Cao Bằng và Lạng Sơn đã thống nhất tăng cường cơ chế phối hợp trong công tác quản lý, bảo vệ rừng và thực thi pháp luật về lâm nghiệp.

Ngày 12/6, Chi cục Kiểm lâm các tỉnh Thái Nguyên, Tuyên Quang, Cao Bằng và Lạng Sơn tổ chức Hội nghị ký kết Quy chế phối hợp trong công tác quản lý, bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng và bảo đảm chấp hành pháp luật về lâm nghiệp khu vực giáp ranh.
Theo quy chế được ký kết, lực lượng kiểm lâm 4 tỉnh thống nhất thiết lập cơ chế trao đổi thông tin thường xuyên, duy trì đầu mối liên lạc chặt chẽ từ cấp Chi cục đến các Hạt Kiểm lâm vùng giáp ranh. Hàng năm, các đơn vị phối hợp tổ chức ít nhất 2 cuộc tuần tra chung; tăng cường kiểm tra, truy quét và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp.
Trong công tác phòng cháy, chữa cháy rừng, các đơn vị cam kết phối hợp kiểm tra an toàn tại những khu vực có nguy cơ cháy rừng cao; sẵn sàng hỗ trợ lực lượng, phương tiện khi xảy ra cháy rừng tại khu vực giáp ranh. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về lâm nghiệp đến người dân; phối hợp giải quyết các vụ việc tranh chấp liên quan đến rừng và đất lâm nghiệp.
Quy chế cũng đặt ra yêu cầu kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp công chức kiểm lâm có hành vi tiêu cực, tiếp tay cho vi phạm. Hàng năm, Chi cục Kiểm lâm 4 tỉnh sẽ tổ chức hội nghị giao ban luân phiên vào tháng 11 nhằm đánh giá kết quả thực hiện, trao đổi kinh nghiệm và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình phối hợp.
Việc ký kết quy chế phối hợp góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về lâm nghiệp, chủ động ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên rừng, giảm thiểu nguy cơ cháy rừng, bảo đảm an ninh trật tự và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại khu vực giáp ranh giữa các địa phương.
Cùng với việc tăng cường phối hợp liên tỉnh, những vấn đề phát sinh tại cơ sở cũng được ngành lâm nghiệp Tuyên Quang đặt trong tổng thể công tác bảo vệ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học. Tại Sà Phìn và Lũng Cú, tình trạng quần thể khỉ mở rộng phạm vi kiếm ăn, xuống khu vực sản xuất nông nghiệp, gây ảnh hưởng đến hoa màu của người dân đang đặt ra yêu cầu phải khảo sát, đánh giá cụ thể để có giải pháp phù hợp.

Trong hai ngày 12 - 13/6, đoàn công tác của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tuyên Quang do ông Phạm Mạnh Duyệt, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở làm Trưởng đoàn, đã khảo sát thực tế quần thể khỉ tại hai xã Sà Phìn và Lũng Cú.
Tham gia đoàn có ông Đào Duy Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Tuyên Quang; chuyên gia về linh trưởng của Tổ chức Bảo tồn Động thực vật quốc tế (FFI); đại diện Hạt Kiểm lâm khu vực XVI; lãnh đạo UBND xã Lũng Cú, Sà Phìn; lãnh đạo Đồn Biên phòng Đồng Văn cùng đại diện các phòng chuyên môn và người dân địa phương.

Theo ghi nhận ban đầu, tại các thôn Mo Pải Phìn, Lũng Thầu, Lũng Hòa A, Lũng Hòa B, Sán Sỳ Tùng thuộc xã Sà Phìn và các thôn Mà Lủng, Sính Thầu thuộc xã Lũng Cú hiện có quần thể khỉ khoảng 200 cá thể thường xuyên sinh sống, kiếm ăn.
Những năm gần đây, đàn khỉ có xu hướng mở rộng phạm vi hoạt động, nhiều lần xuống khu vực sản xuất nông nghiệp, cắn phá hoa màu, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, thu nhập của người dân. Tình trạng này đặt ra yêu cầu phải có giải pháp quản lý phù hợp, vừa bảo vệ động vật hoang dã, vừa hạn chế thiệt hại trong sản xuất.

Tại thực địa, đoàn công tác khảo sát khu vực sinh sống, kiếm ăn và tuyến di chuyển của quần thể khỉ; đánh giá điều kiện sinh cảnh, nguồn thức ăn tự nhiên, nguồn nước và các yếu tố có thể tác động đến sự phát triển của đàn khỉ. Đoàn cũng kiểm tra các diện tích sản xuất nông nghiệp bị ảnh hưởng, ghi nhận mức độ thiệt hại và nguy cơ phát sinh xung đột giữa con người với động vật hoang dã.
Trong chương trình làm việc với chính quyền hai xã Sà Phìn và Lũng Cú, đại diện địa phương báo cáo tình hình quản lý, bảo vệ quần thể khỉ trên địa bàn; những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các biện pháp bảo tồn, cũng như các giải pháp đã áp dụng nhằm hạn chế tình trạng khỉ phá hoại hoa màu của nhân dân.
Các ý kiến tại buổi làm việc cho rằng, việc xử lý tình trạng khỉ phá hoại hoa màu cần dựa trên khảo sát khoa học, đánh giá đúng tập tính, phạm vi hoạt động, nguồn thức ăn và sinh cảnh của đàn khỉ. Cùng với đó, cần tăng cường tuyên truyền để người dân không săn bắt, bẫy, xua đuổi bằng các biện pháp nguy hiểm; đồng thời hướng dẫn các biện pháp phòng ngừa phù hợp trong sản xuất nông nghiệp.
Từ ký kết quy chế phối hợp liên tỉnh đến khảo sát quần thể khỉ tại Sà Phìn, Lũng Cú cho thấy cách tiếp cận đồng bộ của ngành lâm nghiệp Tuyên Quang: tăng cường quản lý tài nguyên rừng ở cấp liên vùng, đồng thời giải quyết những vấn đề cụ thể phát sinh tại cơ sở.
Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học, thực thi pháp luật lâm nghiệp và bảo vệ sinh kế chính đáng của người dân vùng cao.